ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΗ ΔΡΑΜΑ

Photos from the wineries’ archives

Πηνελόπη Κατσάτου

Η Δράμα δεν είναι από τις περιοχές που αποκαλύπτονται αμέσως. Δεν διαθέτει τη φήμη ή την εύκολη τουριστική αναγνωρισιμότητα άλλων ελληνικών προορισμών, όμως όσο περνάς χρόνο εδώ, τόσο περισσότερο καταλαβαίνεις γιατί το κρασί κατάφερε να ριζώσει τόσο δυνατά σε αυτόν τον τόπο. Βουνά που κλείνουν τον ορίζοντα από παντού, δάση, νερά – η φετινή χρονιά ίσως ήταν από τις πλουσιότερες σε βροχή – μεγάλες εναλλαγές θερμοκρασίας και μια αίσθηση ηπειρωτικής Ελλάδας που δύσκολα συναντάς αλλού στη χώρα δημιουργούν ένα τοπίο ιδανικό.

Από το Παρθένο Δάσος της Ροδόπης και το σπήλαιο του Αγγίτη μέχρι τους αρχαιολογικούς χώρους των Φιλίππων και τη νέα πολιτιστική κινητικότητα που έχει δημιουργήσει το Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους και η Δραμοινογνωσία, η περιοχή αποκτά σταδιακά μια νέα εξωστρέφεια.

ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΚΡΑΣΙ

Το Παγγαίο, το Μενοίκιο και το Φαλακρό διαμορφώνουν ένα σύνθετο μωσαϊκό μικροκλιμάτων, προστατεύοντας τους αμπελώνες και δίνοντας στα κρασιά της περιοχής φρεσκάδα, ένταση αρωμάτων και καλή οξύτητα.

Μέσα σε λίγα μόνο χιλιόμετρα αλλάζουν το υψόμετρο, τα εδάφη και οι χρόνοι ωρίμανσης, δημιουργώντας τελείως διαφορετικές εκφράσεις ακόμη και της ίδιας ποικιλίας. Δεν είναι τυχαίο ότι στη Δράμα το Sauvignon Blanc μπορεί να τρυγηθεί από τις αρχές Αυγούστου στους χαμηλότερους αμπελώνες και σχεδόν σαράντα ημέρες αργότερα στα πιο ορεινά σημεία του Νευροκοπίου και του Καταφύτου.

Η περιοχή συνδέθηκε αρχικά με τις διεθνείς ποικιλίες και με μια πιο σύγχρονη, εξωστρεφή προσέγγιση του ελληνικού κρασιού. Εδώ γεννήθηκαν ιδιαίτερα επιτυχημένα blends όπως το Ασύρτικο με Sauvignon Blanc, ενώ ποικιλίες όπως Cabernet Sauvignon, Merlot, Chardonnay και Syrah βρήκαν μια διαφορετική έκφραση μέσα στο ψυχρότερο κλίμα της Δράμας. Τα τελευταία χρόνια όμως, όλο και περισσότεροι παραγωγοί στρέφονται ξανά προς τις ελληνικές ποικιλίες, βλέποντας σε αυτές το πραγματικά μοναδικό στοιχείο του ελληνικού αμπελώνα. Το Ασύρτικο μοιάζει να έχει βρει εδώ μια δεύτερη πατρίδα, η Μαλαγουζιά αποκτά πιο δροσερό χαρακτήρα, ενώ το Αγιωργίτικο, το Ξινόμαυρο, η Λημνιώνα και το Μαυρούδι εμφανίζονται ολοένα πιο συχνά στους αμπελώνες της περιοχής.

Η Δράμα κουβαλά μια σχέση με το κρασί που πηγαίνει πολύ πιο πίσω από τη σύγχρονη ανάπτυξη των μεγάλων οινοποιείων της. Από τις διονυσιακές λατρείες στους πρόποδες του Παγγαίου και τα αρχαία πατητήρια μέχρι τις προσφυγικές γεύσεις, τις καπναποθήκες και τα νερά που διαμόρφωσαν το τοπίο της, η περιοχή διατηρεί μια αυθεντικότητα που δύσκολα συναντά κανείς σε πιο «τουριστικές» ζώνες του ελληνικού αμπελώνα.

Πολύ δυνατό στοιχείο είναι τα νερά της Δράμας. Η ίδια η ονομασία συχνά συνδέεται ετυμολογικά με το «Ύδραμα» λόγω των πηγών και των νερών της περιοχής.

ΓΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ 

Η Δράμα έχει έντονο προσφυγικό στοιχείο μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, κάτι που επηρέασε πολύ και τη γαστρονομία της: πίτες, καβουρμάς, αλλαντικά, πλιγούρι, καπνιστά, ποντιακές και μικρασιάτικες επιρροές. Η περιοχή είχε τεράστια ιστορία στον καπνό. Οι παλιές καπναποθήκες, που σήμερα γίνονται πολιτιστικοί χώροι ή εκθεσιακά κέντρα, δίνουν πολύ ωραία εικόνα μετάβασης από τη βιομηχανική ιστορία στη σύγχρονη πολιτιστική ζωή.

Στα Κοκκινόγεια Δράμας δοκιμάσαμε τις χειροποίητες πίτες του γυναικείου συνεταιρισμού, φτιαγμένες με απλά υλικά και γεύσεις που θυμίζουν πραγματικό σπιτικό τραπέζι. Φημισμένα και τα αλλαντικά Sary, που αποτελούν εδώ και δεκαετίες ένα από τα πιο γνωστά ονόματα της Δράμας, με ιστορία που ξεκινά από το 1935 και παράδοση που περνά από γενιά σε γενιά. Ο περίφημος παστουρμάς, οι καβουρμάδες και τα καπνιστά της περιοχής κουβαλούν γεύσεις βαθιές και αυθεντικές, που ταιριάζουν ιδανικά με τα πλούσια κόκκινα κρασιά της Δράμας.

Το γεγονός ότι η Δράμα δεν έγινε ποτέ «τουριστική βιτρίνα» όπως άλλες περιοχές λειτουργεί σήμερα σχεδόν υπέρ της. Κρατά ακόμη μια αίσθηση αυθεντικότητας και καθημερινότητας που ταιριάζει πολύ με το ύφος του κρασιού της.

ΟΙΝΟΠΟΙΕΙΑ

Γυρίσαμε στη Δράμα αρκετά χρόνια μετά την τελευταία μας επίσκεψη, θέλοντας να δούμε πώς έχουν εξελιχθεί τα μεγάλα κτήματα της περιοχής, πώς άλλαξαν οι αμπελώνες, τα κρασιά και οι άνθρωποι πίσω από αυτά — και κυρίως πώς μια περιοχή που κάποτε θεωρούνταν «νέα δύναμη» του ελληνικού κρασιού μοιάζει σήμερα να έχει πλέον εδραιώσει τη θέση της στον σύγχρονο ελληνικό αμπελώνα.

ΤΕΧΝΗ ΟΙΝΟΥ

Το κελάρι της Τέχνης Οίνου, που συνδέεται με υπόγειες σήραγγες κάτω από τον δρόμο, προσφέρει στους επισκέπτες μια πραγματικά μοναδική εμπειρία.

Νωρίς το πρωί, η πρώτη στάση της διαδρομής μας στη Δράμα μάς οδηγεί στο Κτήμα Τέχνη Οίνου, ένα από τα οινοποιεία που έχουν συνδέσει το όνομά τους με τη σύγχρονη ιστορία του δραμινού αμπελώνα. Οι παλιότεροι θυμούνται ακόμη τη χαρακτηριστική τεράστια φιάλη κρασιού που βρισκόταν στην είσοδο· σήμερα τη θέση της έχει πάρει ένα μεγάλο γλυπτό, δίνοντας στον χώρο έναν πιο σύγχρονο χαρακτήρα. Εκεί μάς υποδέχονται ο Γιάννης Παπαδόπουλος και ο γεωπόνος Ηρακλής Τοπαλίδης.

Η ιστορία του οινοποιείου ξεκινά το 1993, όταν ο Γιάννης Παπαδόπουλος, μηχανικός τότε, αρχίζει να φτιάχνει μικρές ποσότητες κρασιού για φίλους και οικογένεια σε έναν υπόγειο χώρο. Λίγα χρόνια αργότερα προστίθεται στο εγχείρημα και ο Γιάννης Καλαϊτζίδης και μαζί αρχίζουν να επενδύουν σταδιακά σε νέους αμπελώνες και πιο σύγχρονο εξοπλισμό. Το μεγάλο βήμα έρχεται το 2007 με τη δημιουργία της νέας μονάδας παραγωγής και την ανάπτυξη του κτήματος, ενώ χαρακτηριστικό στοιχείο της Τέχνης Οίνου είναι και η υπόγεια διαδρομή των κελαριών που ενώνει τις εγκαταστάσεις κάτω από τον δρόμο, όταν το οινοποιείο χρειάστηκε να επεκταθεί λόγω μεγέθους.

Από το 2009 την οινοποίηση έχει αναλάβει ο Άκης Παπαδόπουλος, επιστρέφοντας από τις σπουδές του στο Bordeaux, ενώ την ίδια περίοδο εντάσσεται στην ομάδα και ο γεωπόνος Ηρακλής Τοπαλίδης, με ιδιαίτερη έμφαση στην ποιότητα της πρώτης ύλης και στους αμπελώνες.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι νέοι ορεινοί αμπελώνες του κτήματος στην περιοχή του Νευροκοπίου, σε υψόμετρο περίπου 1.000 μέτρων, όπου καλλιεργούνται κυρίως Sauvignon Blanc και Chardonnay, σε μια ξεκάθαρη προσπάθεια προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή. «Όταν εδώ έχει τελειώσει ο τρύγος ακόμη και των ερυθρών, εκεί ξεκινάμε να παίρνουμε δείγματα από το Sauvignon Blanc», μας λένε χαρακτηριστικά.

Σήμερα το Κτήμα Τέχνη Οίνου παράγει περίπου 450.000 φιάλες ετησίως, με σημαντικό μέρος της παραγωγής να εξάγεται στο εξωτερικό. Παρ’ όλα αυτά, οι άνθρωποί του επιμένουν να διατηρούν το μέγεθος του οινοποιείου σε επίπεδα που μπορούν πραγματικά να ελέγχουν, πιστεύοντας ότι αυτή η ισορροπία είναι σημαντική όχι μόνο για την ποιότητα των κρασιών αλλά και για την ίδια τη ζωή τους.

ΔΟΚΙΜΑΣΑΜΕ 

  1. Αναφορά Λημνιώνα
    Μια πιο δροσερή και κομψή έκφραση της Λημνιώνας, με χαμηλό αλκοόλ, μαλακές τανίνες και αρώματα κόκκινων φρούτων, βοτάνων και μπαχαρικών. Το κτήμα δούλεψε σχεδόν δέκα χρόνια πάνω στην ποικιλία μέχρι να φτάσει στο επιθυμητό αποτέλεσμα, αναζητώντας περισσότερο φινέτσα παρά δύναμη.
  2. Ήδυσμα Δρυός Xi
    Ένα Ξινόμαυρο με χαρακτηριστική οξύτητα, δομή και αρωματική πολυπλοκότητα, που κινείται ανάμεσα στη φινέτσα και την ένταση. Στη μύτη εμφανίζονται αποξηραμένα φρούτα, μπαχαρικά και νότες που θυμίζουν παλιό παντοπωλείο, ενώ το κτήμα το θεωρεί κρασί με σημαντική δυνατότητα παλαίωσης.
  3. Πλάνο Μαλαγουζιά
    Μια ιδιαίτερα ισορροπημένη εκδοχή της Μαλαγουζιάς, που αποφεύγει τον υπερβολικά εξωτικό χαρακτήρα της ποικιλίας και δίνει έμφαση στη φρεσκάδα και την κομψότητα. Αρώματα λευκών λουλουδιών, κίτρινων φρούτων και βοτάνων, με δροσιστική οξύτητα και πολύ καθαρό τελείωμα.

ΚΤΗΜΑ ΚΩΣΤΑ ΛΑΖΑΡΙΔΗ

Χαμογελαστοί και πολύ πιο άνετοι πλέον μέσα στον ρόλο τους, ο Γεράσιμος και ο Γιώργος Λαζαρίδης μάς περίμεναν αυτή τη φορά στο Κτήμα Κώστα Λαζαρίδη για να μας ξεναγήσουν όχι μόνο στο οινοποιείο αλλά και στη νέα εποχή του κτήματος.

 Τους είχαμε γνωρίσει πριν από μερικά χρόνια, στα πρώτα τους βήματα. Σήμερα, οι ρόλοι τους είναι πλέον ξεκάθαροι: ο Γεράσιμος στη διοίκηση και ο Γιώργος στην παραγωγή και στους αμπελώνες.

Η βόλτα μας ξεκίνησε μέσα στα αμπέλια, με τα βουνά της Δράμας γύρω μας και την κουβέντα να περιστρέφεται συνεχώς γύρω από την κλιματική αλλαγή και τη στροφή σε πιο ψυχρά και πιο ορεινά αμπελοτόπια. Στο Κατάφυτο, σε υψόμετρο περίπου 900 μέτρων, το Sauvignon Blanc μπορεί να τρυγηθεί ακόμη και σαράντα ημέρες αργότερα σε σχέση με τους χαμηλότερους αμπελώνες της περιοχής, κάτι που δείχνει ξεκάθαρα προς τα πού κινείται πλέον η αμπελουργία της Δράμας.

Ιδιαίτερα σημαντική είναι και η νέα κατεύθυνση του κτήματος γύρω από την αναγεννητική αμπελοκαλλιέργεια. Τα Estates Costa Lazaridi αποτελούν πλέον το πρώτο οινοποιείο στην Ελλάδα που λαμβάνει πιστοποίηση για Regenerative Viticulture, εφαρμόζοντας πρακτικές που στοχεύουν στην αναζωογόνηση του οικοσυστήματος του αμπελώνα, στην ενίσχυση της γονιμότητας του εδάφους, στη μείωση της κατανάλωσης νερού και στη δημιουργία πιο ανθεκτικών αμπελιών απέναντι στην κλιματική αλλαγή. Πρόκειται για μια προσπάθεια που συνδέει όλο και περισσότερο το μέλλον του κρασιού με τη βιωσιμότητα και τη φροντίδα του ίδιου του τοπίου.

Η ξενάγηση συνεχίστηκε μέσα στο εντυπωσιακό κτίριο του οινοποιείου, όπου το κρασί συνυπάρχει με την τέχνη, το μάρμαρο και τη σύγχρονη τεχνολογία. Κάτω από τη μεγάλη μεταλλική σφαίρα της κεντρικής αίθουσας, ένα γυάλινο έργο του θεού Διονύσου αφήνει το φυσικό φως να πέφτει πάνω στις φιάλες του κτήματος, ενώ παντού γύρω εμφανίζονται αναφορές στην τέχνη αλλά και στην ιστορία της οικογένειας με το μάρμαρο. Ανάμεσα στις κάβες, στις τσιμεντένιες δεξαμενές, στους αμφορείς και στα ξύλινα vats, γίνεται φανερό ότι το κτήμα συνεχίζει να πειραματίζεται διαρκώς με νέες μορφές οινοποίησης και παλαίωσης.

Ιδιαίτερη θέση εξακολουθεί να έχει και το τσίπουρο Ηδωνικό, και ο εμβληματικός Αμέθυστος, το blend Sauvignon Blanc και Ασύρτικου που ταυτίστηκε όσο λίγα κρασιά με τη σύγχρονη εικόνα της Δράμας, παραμένει σημείο αναφοράς για το οινοποιείο.

Το κτήμα συνεχίζει να δίνει μεγάλη έμφαση τόσο στις διεθνείς όσο και στις ελληνικές ποικιλίες, αν και —όπως μας λένε— τα τελευταία χρόνια το ενδιαφέρον στρέφεται ολοένα περισσότερο στις ελληνικές. Η Μαλαγουζιά από το Κατάφυτο, το Αγιωργίτικο, αλλά και νέες προσπάθειες με Σαββατιανό και άλλες ελληνικές ποικιλίες δείχνουν αυτή τη στροφή. «Οι ελληνικές ποικιλίες είναι τελικά αυτό που έχουμε πραγματικά μοναδικό να δείξουμε στο εξωτερικό», μας λένε χαρακτηριστικά.

Σήμερα το Κτήμα Κώστα Λαζαρίδη παράγει περίπου 1 εκατομμύριο φιάλες ετησίως, με περίπου το 35% της παραγωγής να κατευθύνεται στις εξαγωγές και μια γκάμα που φτάνει περίπου τις 18 ετικέτες.

  1. Amethystos Blanc
    Το εμβληματικό blend της Δράμας από Sauvignon Blanc και Ασύρτικο, που ισορροπεί ανάμεσα στη φρεσκάδα, τη δροσερή οξύτητα και την εξωτική αρωματικότητα. Τροπικά φρούτα, λάιμ και εσπεριδοειδή συνθέτουν ένα κρασί που παραμένει σημείο αναφοράς για τη λευκή οινοποίηση της περιοχής.
  2. Amethystos Fumé
    Η πιο σύνθετη έκφραση του Sauvignon Blanc, από τον ορεινό αμπελώνα του Καταφύτου στα 900 μέτρα. Εξωτικά φρούτα, φρούτο του πάθους, γλυκά μπαχαρικά και διακριτική δρυς, με εξαιρετική οξύτητα και μεγάλη διάρκεια.
  3. Costa Lazaridi Blanc de Blancs Brut
    Αφρώδες παραδοσιακής μεθόδου από 100% Βιδιανό του Καταφύτου στα 900 μέτρα. Μπριός, πράσινο μήλο, λεμόνι και εσπεριδοειδή συνθέτουν ένα κομψό και δροσερό αφρώδες που δείχνει τη νέα κατεύθυνση του κτήματος.

Château Nico Lazaridi

Στο Château Nico Lazaridi μάς περίμενε ο Νίκος Καμπανάτης, υπεύθυνος οινοτουρισμού του κτήματος, για μια ξενάγηση που έμοιαζε περισσότερο με μικρό ταξίδι στην ιστορία, την τέχνη και την ταυτότητα της Δράμας παρά με μια τυπική επίσκεψη σε οινοποιείο.

 Από την πρώτη στιγμή γίνεται φανερό ότι εδώ ο οινοτουρισμός αντιμετωπίζεται ιδιαίτερα σοβαρά. Στον σύγχρονο επισκέψιμο χώρο πραγματοποιούνται γευσιγνωσίες, μουσικές βραδιές, θερινό σινεμά αλλά και αστροπαρατηρήσεις με τηλεσκόπια, ενώ μόνο την περσινή χρονιά το οινοποιείο δέχθηκε περίπου 8.000 επισκέπτες.

Απέναντι από το οινοποιείο δεσπόζει το όρος Παγγαίο — το «Μαγικό Βουνό» που έδωσε το όνομά του στη γνωστή σειρά κρασιών του κτήματος. Η σχέση του οινοποιείου με την τέχνη είναι εμφανής παντού. Στην ειδική πινακοθήκη εκτίθενται οι αυθεντικοί πίνακες που έχουν χρησιμοποιηθεί στις ετικέτες του Μαγικού Βουνού από το 1990 μέχρι σήμερα, έργα Ελλήνων και ξένων καλλιτεχνών που δημιουργήθηκαν αποκλειστικά για τις φιάλες του κτήματος.

Οι ιδιόκτητοι αμπελώνες του Château Nico Lazaridi απλώνονται γύρω από το οινοποιείο και φτάνουν συνολικά σχεδόν τα 900 στρέμματα, ενώ η εταιρεία διαθέτει ακόμη ένα οινοποιείο στον Πλατανότοπο Καβάλας, στην άλλη πλευρά του Παγγαίου. Το Φαλακρό, το Μενοίκιο και το Παγγαίο δημιουργούν ένα ιδιαίτερο μικροκλίμα που προστατεύει την περιοχή από ακραία καιρικά φαινόμενα και ευνοεί σημαντικά την αμπελοκαλλιέργεια. Όπως μας εξηγούν, το νερό έχει καθορίσει συνολικά τη μορφολογία της περιοχής, η οποία κάποτε αποτελούσε ουσιαστικά μια μεγάλη λίμνη.

Τα τελευταία χρόνια το οινοποιείο επενδύει έντονα στον εκσυγχρονισμό, με νέες δεξαμενές, αυτοματοποιημένη εμφιάλωση και ακόμη και αυτόματο τρύγο, ενώ παράλληλα στρέφεται όλο και περισσότερο στις ελληνικές ποικιλίες. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον δείχνει για το Μαυρούδι, μια παλιά ποικιλία της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, την οποία οι άνθρωποι του κτήματος θεωρούν μία από τις πιο υποσχόμενες ποικιλίες του μέλλοντος για την περιοχή.

Σήμερα το Château Nico Lazaridi παράγει λίγο πάνω από 1,5 εκατομμύριο φιάλες ετησίως, με περίπου το 30% της παραγωγής να κατευθύνεται στις εξαγωγές, ενώ παράλληλα βλέπει και τη Δράμα να αλλάζει σταδιακά τουριστικά, εξελισσόμενη σε έναν προορισμό που συνδυάζει κρασί, φύση και πολιτισμό όλο τον χρόνο.

  1. Amphora Ασύρτικο 2024
    Ένα από τα νεότερα και πιο πειραματικά project του οινοποιείου. Το 100% Ασύρτικο παραμένει για εννέα μήνες σε αμφορέα, αποκτώντας πιο γεμάτο σώμα, μεγαλύτερη πολυπλοκότητα και ελαφρώς πιο οξειδωτικό χαρακτήρα, χωρίς όμως να χάνει την οξύτητα και την ορυκτότητα της ποικιλίας. Παράγονται περίπου 4.000 φιάλες και πρόκειται ξεκάθαρα για ένα κρασί με έντονο γαστρονομικό χαρακτήρα.
  2. Μαυρούδι 2024
    Μία από τις ποικιλίες στις οποίες το οινοποιείο πιστεύει ιδιαίτερα. Το 100% Μαυρούδι παραμένει για 12 μήνες σε βαρέλι και δίνει ένα γεμάτο, έντονο και αρκετά δομημένο κρασί, με σκούρο φρούτο, μπαχαρικά και χαρακτήρα που θυμίζει σε αρκετά σημεία Syrah. Ένα κρασί με δύναμη, τανίνες και σημαντική δυνατότητα παλαίωσης.
  3. Perpetuus Ερυθρό
    Η πιο premium και περιορισμένη σειρά του οινοποιείου, με περίπου 3.500 φιάλες. Βασισμένο κυρίως στο Μαυρούδι, το Perpetuus αποτελεί ουσιαστικά τη ναυαρχίδα της δουλειάς του κτήματος πάνω στην ποικιλία. Το όνομά του σημαίνει «αιώνιος» στα λατινικά και εκφράζει τη λογική ενός κρασιού που χτίζεται με στόχο τον χρόνο και την εξέλιξη στη φιάλη.

ΟΙΝΟΓΕΝΕΣΙΣ

Ο Αλέξανδρος Τσάλκος επιβλέπει τη διαλογή των σταφυλιών στην Οινογένεσις

Μέσα από τα αμπέλια της Δράμας, ανάμεσα στα βουνά και το χαρακτηριστικό φως της περιοχής, ξεπροβάλλει το επιβλητικό, μακεδονικής αρχιτεκτονικής κτίριο της Οινογένεσις, που θυμίζει περισσότερο πέτρινο αρχοντικό παρά σύγχρονο οινοποιείο. Γύρω του απλώνονται οι αμπελώνες του Δοξάτου, συνθέτοντας ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα οινικά τοπία της Βόρειας Ελλάδας.

Στην επίσκεψή μας μάς υποδέχθηκε ο Αλέξανδρος Τσάλκος, η δεύτερη γενιά της οικογένειας, συνεχίζοντας το έργο που ξεκίνησε ο πατέρας του, Μπάκης Τσάλκος, ένας από τους ανθρώπους που συνέδεσαν το όνομά τους με τη σύγχρονη ιστορία του δραμινού αμπελώνα. Η Οινογένεσις δημιουργήθηκε το 2007 με στόχο να παντρέψει τη γαλλική οινολογική φιλοσοφία με τον ελληνικό αμπελώνα και κυρίως με την ταυτότητα της ίδιας της περιοχής.

Οι ιδιόκτητοι αμπελώνες της εκτείνονται ανάμεσα στη Δράμα και την Καβάλα, σε περιοχές με έντονες εναλλαγές θερμοκρασίας, καλό αερισμό και διαφορετικά εδάφη — από ασβεστολιθικά μέχρι ημι-αργιλώδη. Το οινοποιείο δουλεύει τόσο με ελληνικές όσο και με διεθνείς ποικιλίες, δίνοντας όμως τα τελευταία χρόνια ολοένα μεγαλύτερη έμφαση στον ελληνικό αμπελώνα. «Το μεγάλο μας πλεονέκτημα είναι οι ελληνικές ποικιλίες και τα τοπικά προϊόντα», λέει χαρακτηριστικά ο Αλέξανδρος Τσάλκος, επιμένοντας ότι το κρασί πρέπει να παραμένει κομμάτι του φαγητού και της καθημερινότητας — όχι ένα δύσκολο ή ελιτίστικο προϊόν.

Η φιλοσοφία αυτή φαίνεται και μέσα στα ίδια τα κρασιά. Οι σειρές Φεγγίτες, Δέκα, Mataroa, Thyrsus και Σκέρτσο κινούνται ανάμεσα στη φρεσκάδα, τη γαστρονομική λογική και τις μεγάλες παλαιώσεις, με το οινοποιείο να πειραματίζεται διαρκώς με blends, μακρές οινολάσπες και ήπιας παρέμβασης οινοποιήσεις. Ξεχωριστό ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα μικρής παραγωγής φυσικά κρασιά της σειράς Mataroa, που δημιουργήθηκαν αρχικά για την αγορά της Αμερικής.

Σήμερα η Οινογένεσις παράγει περίπου 110.000 φιάλες ετησίως, διατηρώντας έναν πιο boutique χαρακτήρα, με έντονη παρουσία σε γαστρονομικά εστιατόρια και wine lists που αναζητούν κρασιά με προσωπικότητα, ισορροπία και σαφή ταυτότητα τόπου.

Κρασιά που δοκιμάστηκαν

  1. Δέκα Ερυθρό
    Η εμβληματική ετικέτα του οινοποιείου, με μεγάλη παλαίωση και πιο «κλασική» λογική. Ένα κρασί με συμπύκνωση, ώριμο φρούτο, μπαχαρικά και έντονη δομή, που συνεχίζει να αποτελεί σημείο αναφοράς για την Οινογένεσις.
  2. Mataroa Orange Wine
    Ένα από τα πιο ιδιαίτερα κρασιά που δοκιμάσαμε, από τη σειρά ήπιας παρέμβασης του οινοποιείου. Με επαφή με τα στέμφυλα, αρωματική πολυπλοκότητα, τανικό χαρακτήρα και έντονη γαστρονομική διάσταση, δείχνει ξεκάθαρα τη νεότερη, πιο πειραματική πλευρά της Οινογένεσις.
  3. Φεγγίτες Λευκός
    Ένα κρασί που εκφράζει περισσότερο τη φρεσκάδα και την καθαρότητα φρούτου που αναζητά πλέον το οινοποιείο. Ζωντανό, ισορροπημένο και ιδιαίτερα ευχάριστο στο τραπέζι, με έμφαση περισσότερο στην κομψότητα παρά στη δύναμη.

ΚΤΗΜΑ ΠΑΥΛΙΔΗ

Το εντυπωσιακό κτίριο του Κτήματος Παυλίδη δεσπόζει πάνω από τους αμπελώνες του

Όσες φορές κι αν βρεθούμε στο Ktima Pavlidis, πάντα εντυπωσιαζόμαστε από το επιβλητικό κτήριο του οινοποιείου, που μοιάζει να ξεπροβάλλει μέσα από τα αμπέλια, με τα βουνά της Δράμας να το περικυκλώνουν από παντού. Οι αυστηρές γραμμές, το μάρμαρο και η απόλυτα προσεγμένη αισθητική θυμίζουν διαρκώς τη σχέση της οικογένειας Παυλίδη με τον χώρο του μαρμάρου, αλλά και τη φιλοσοφία με την οποία δημιουργήθηκε το κτήμα: από την αγάπη του Χριστόφορου Παυλίδη για το ποιοτικό κρασί και την επιθυμία του να αναδείξει τον τόπο του μέσα από αυτό.

Εκεί μας περίμενε ο Χρόνης Λάλας, υπεύθυνος marketing του κτήματος, για μια βόλτα στους αμπελώνες που απλώνονται γύρω από το οινοποιείο αλλά και στις πιο ορεινές περιοχές της Περιχώρας και του Αγίου Μηνά, στις πλαγιές του Μενοικίου. Σήμερα το κτήμα διαθέτει περίπου 800 ιδιόκτητα στρέμματα, από τα οποία τα πρώτα φυτεύτηκαν στα Κοκκινόγεια στα τέλη της δεκαετίας του ’90, πάνω στα χαρακτηριστικά κόκκινα αργιλλοπηλώδη εδάφη της περιοχής.

Όσο ανεβαίνεις προς τα πιο ορεινά αμπελοτόπια, το τοπίο αλλάζει αισθητά. Τα υψόμετρα φτάνουν μέχρι και τα 700 μέτρα, οι θερμοκρασίες πέφτουν και οι δυνατοί ορεινοί άνεμοι δημιουργούν ιδανικές συνθήκες για πιο αργή ωρίμανση και μεγαλύτερη αρωματική ένταση στα σταφύλια. Εκεί βρίσκονται φυτεμένες ποικιλίες όπως Ασύρτικο, Sauvignon Blanc, Chardonnay, Syrah, Αγιωργίτικο και Tempranillo, ενώ ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και ο μεγάλος πειραματικός αμπελώνας με ποικιλίες όπως Βιδιανό, Ρομπόλα, Verdejo, Μαυροτράγανο και Μαυροδάφνη. Παράλληλα, ακόμη 200 νέα στρέμματα σε μεγαλύτερο υψόμετρο αναμένεται να μπουν σύντομα στην παραγωγή, δείχνοντας και εδώ τη σταδιακή μετακίνηση της Δράμας προς πιο ψυχρά αμπελοτόπια λόγω της κλιματικής αλλαγής.

Σήμερα το Ktima Pavlidis παράγει περίπου 450.000 φιάλες ετησίως, με περίπου το 25% της παραγωγής να εξάγεται σε 15 χώρες. Η επίσκεψη ολοκληρώθηκε με tasting των κρασιών του κτήματος μαζί με τον οινολόγο Αθανάσιο Εξάρχου, επιβεβαιώνοντας για ακόμη μία φορά τη σταθερή έμφαση του κτήματος στην καθαρότητα, στην ακρίβεια και στην πολύ σύγχρονη έκφραση του δραμινού αμπελώνα.

  1. THEMA White 2025
    Η πιο αναγνωρίσιμη λευκή ετικέτα του κτήματος, από 50% Ασύρτικο και 50% Sauvignon Blanc. Συνδυάζει φρεσκάδα, έντονη αρωματικότητα και δροσερή οξύτητα, με το οινοποιείο να δουλεύει διαφορετικά μέσα ωρίμασης — ανοξείδωτο, ξύλο και κεραμικό — για μεγαλύτερη ισορροπία και πολυπλοκότητα.
  2. EMPHASIS Assyrtiko 2025
    Single vineyard Ασύρτικο από τη premium σειρά EMPHASIS, με έμφαση στη δομή, την ορυκτότητα και τη δυνατότητα παλαίωσης. Μέρος του κρασιού ωριμάζει σε ξύλο και κεραμικά, διατηρώντας όμως τη χαρακτηριστική κοφτερή οξύτητα της ποικιλίας.
  3. EMPHASIS Agiorgitiko 2023
    Μια πιο δομημένη και σοβαρή εκδοχή του Αγιωργίτικου, από single vineyard αμπελοτόπι της Δράμας. Ώριμο φρούτο, μπαχαρικά και καλή ισορροπία, με τη σειρά EMPHASIS να δίνει σταθερά έμφαση στις χαμηλές αποδόσεις και στη μεγαλύτερη πολυπλοκότητα των κρασιών.

OENOPS

Στην Oenops μάς υποδέχθηκε ο Νίκος Καρατζάς, ο άνθρωπος πίσω από ένα οινοποιείο που μέσα σε μόλις δέκα χρόνια έχει καταφέρει να αποκτήσει πολύ ξεκάθαρη ταυτότητα και σημαντική παρουσία τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό, με συνεχείς διακρίσεις και βραβεία.

 Με έδρα τη Δράμα αλλά με συνεργασίες σε ολόκληρη τη Βόρεια Ελλάδα, η Oenops χτίστηκε πάνω σε μια αρκετά διαφορετική λογική: χωρίς ιδιόκτητους αμπελώνες, βασισμένη αποκλειστικά σε ένα δίκτυο αμπελουργών που μοιράζονται την ίδια φιλοσοφία γύρω από την καλλιέργεια και τη φροντίδα της γης.

Από τη Θράκη και τη Δράμα μέχρι τη Νάουσα, τη Ραψάνη και τη Μεσενικόλα, η ομάδα της Oenops αναζητά κυρίως παλιά αμπέλια, ψυχρότερα αμπελοτόπια και φτωχά εδάφη που μπορούν να δώσουν κρασιά με φρεσκάδα, ένταση και ισορροπία. Οι ελληνικές ποικιλίες βρίσκονται ξεκάθαρα στο επίκεντρο της δουλειάς τους, με τη Λημνιώνα να αποτελεί μία από τις πιο χαρακτηριστικές εκφράσεις του οινοποιείου.

Η φιλοσοφία της Oenops περιστρέφεται γύρω από την καθαρότητα και τη λεπτομέρεια. Κάθε αμπελοτεμάχιο οινοποιείται ξεχωριστά, ώστε να διατηρείται η ταυτότητα του κάθε αμπελώνα και να αποτυπώνεται όσο το δυνατόν πιο καθαρά ο χαρακτήρας της ποικιλίας και του τόπου. Στο κελάρι συνυπάρχουν τσιμεντένιες δεξαμενές, αμφορείς και μεγάλα ουδέτερα δοχεία παλαίωσης, όμως τίποτα δεν χρησιμοποιείται για εντυπωσιασμό ή «μασκάρισμα». «Δεν θέλουμε το κρασί να φωνάζει· θέλουμε να μιλάει καθαρά για το σταφύλι και τον τόπο», λέει χαρακτηριστικά ο Νίκος Καρατζάς.

Το ίδιο ξεκάθαρη είναι και η σχέση τους με τους αμπελουργούς, τους οποίους αντιμετωπίζουν ουσιαστικά σαν προέκταση της ίδιας της ομάδας του οινοποιείου. «Οι παραγωγοί μας είναι η οικογένειά μας», αναφέρει ο ίδιος, εξηγώντας ότι η δουλειά ξεκινά πάντα από το αμπέλι και από τη σχέση εμπιστοσύνης με τους ανθρώπους που το καλλιεργούν.

Αυτό που ξεχωρίζει τελικά στην Oenops είναι η αίσθηση ηρεμίας και ακρίβειας που υπάρχει παντού. Δεν υπάρχει τίποτα υπερβολικό ή επιδεικτικό· μόνο μια πολύ ξεκάθαρη προσπάθεια να εκφραστεί το ελληνικό αμπέλι με έναν σύγχρονο, καθαρό και ιδιαίτερα προσεγμένο τρόπο.

1. Απλά Ροζέ

Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά και πιο προσιτά κρασιά της Oenops, με βάση κυρίως τη Λημνιώνα. Φρέσκο κόκκινο φρούτο, ζωηρή οξύτητα και πολύ καθαρό, δροσερό χαρακτήρα, με τη φιλοσοφία του οινοποιείου να δίνει έμφαση περισσότερο στην ισορροπία και την ενέργεια παρά στη δύναμη. Η ίδια ποικιλιακή σύνθεση χρησιμοποιείται και στο Απλά Ερυθρό, αλλά με διαφορετικά αμπελοτόπια και διαφορετική διαχείριση.

2. Βιδιανό Oenops

Μία από τις ποικιλίες με τις οποίες η Oenops πειραματίστηκε αρκετά τα τελευταία χρόνια, δουλεύοντας διαφορετικές οινοποιήσεις και υλικά ωρίμασης. Το αποτέλεσμα είναι ένα Βιδιανό με περισσότερο όγκο και πολυπλοκότητα, χωρίς να χάνει τη φρεσκάδα και την καθαρότητα του φρούτου, δείχνοντας τη λογική του οινοποιείου γύρω από τη χαμηλή παρέμβαση και την ανάδειξη της ίδιας της ποικιλίας.

3. Iconio Koniaros

Μια πιο premium και περιορισμένη ετικέτα, που εκφράζει τη συνεργασία της Oenops με επιλεγμένους αμπελουργούς και συγκεκριμένα αμπελοτόπια. Με μεγαλύτερη δομή, βάθος και δυνατότητα παλαίωσης, το Iconio Koniaros κινείται σε πιο σοβαρό και σύνθετο ύφος, διατηρώντας όμως τη χαρακτηριστική φρεσκάδα και ισορροπία που χαρακτηρίζει συνολικά τη φιλοσοφία της Oenops.

TAGS.

ΕΓΓΡΑΦΗ ΣΤΟ NEWSLETTER

Με την εγγραφή σας στη λίστα των παραληπτών θα λαμβάνετε το newsletter του grape!

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Νέες Ετικέτες

ΕΓΓΡΑΦΗ ΣΤΟ NEWSLETTER

Με την εγγραφή σας στη λίστα των παραληπτών θα λαμβάνετε το newsletter του grape!