Α Π Ο Δ Ο Μ Ω Ν Τ Α Σ  Τ Ο  M E T A X A

Το Metaxa, όπως αναφέραμε και πριν, δεν είναι ένα παραδοσιακό brandy, αλλά βασίζεται σε τρία συστατικά, στα οποία οφείλει τον σπάνιο χαρακτήρα του ως το μοναδικό «greek spirit»:

Γ Λ Υ Κ Ο, Π Α Λ Α Ι Ω Μ Ε Ν Ο  Κ Ρ Α Σ Ι  Α Π Ο  Μ Ο Σ Χ Α Τ Ο  Σ Α Μ Ο Υ

Όσον αφορά το πρώτο συστατικό, το κρασί: Αρχικά, δεν είναι κρασί!* Είναι μιστέλι, δηλαδή αζύμωτος μούστος, στον οποίο προστίθεται αλκοόλ μέχρι 15%, με αποτέλεσμα να διατηρούνται τα σταφυλάτα, μοσχάτα, ανθικά αρώματα της ποικιλίας, με το υψηλό αλκοόλ να αποτρέπει τη ζύμωση (που ως γνωστόν αναπτύσσει διαφορετικά αρώματα).

Κάθε Ιανουάριο τα μιστέλια φτάνουν στο κελάρι του Metaxa στην Κηφισιά και παλαιώνουν σε δεξαμενές, οξειδωτικά σαν Μαδέρα. Μιστέλια από 2 έως και 15 ετών χαρμανιάζονται και έτσι προκύπτει ένα σκούρο κεχριμπαρένιο, ξηροκαρπάτο και ταυτόχρονα ανθώδες αρωματικό multivintage γλυκό κρασί.

Γιατί να μην το έκανε ο Μεταξάς ακόμα πιο περίπλοκο, αφού μπορούσε;

Τ Ο  Δ Ε Υ Τ Ε Ρ Ο  Σ Υ Σ Τ Α Τ Ι Κ Ο  Ε Ι Ν Α Ι :
Α Π Ο Σ Τ Α Γ Μ Α Τ Α  Κ Ρ Α Σ Ι Ο Υ ( B R A N D Y )

Για τη δημιουργία αυτού του συστατικού (που φυσικά είναι brandy), δημιουργείται αρχικά κρασί όχι από αρωματικές (εδώ λοιπόν αποφεύγουμε το Μοσχάτο), αλλά από ουδέτερες, δομικές ποικιλίες: Ugni Blanc, Σαββατιανό, Ροδίτη. Χρησιμοποιείται επίσης Κορινθιακή σταφίδα.

Αυτές οι ποικιλίες γίνονται κρασί, το κρασί αποστάζεται σε στήλες μέχρι 85–86% αλκοόλ, με αραίωση μέχρι το 60% πριν το απόσταγμα μπει σε δρύινα βαρέλια για μια μακρά διαδρομή, που διαρκεί από ενάμισι έτος έως και δεκαετίες.

Διαφορετικά αποστάγματα, διαφορετικής παλαίωσης και χαρακτήρα χρησιμοποιούνται για διαφορετικά προϊόντα του Metaxa. Αυτό είναι ίσως το πιο βασικό – από άποψη ποσοστού – συστατικό, που χαρίζει στο τελικό προϊόν αρώματα βανίλιας και μπαχαρικών.

Ε Κ Χ Υ Λ Ι Σ Μ Α  Β Ο Τ Α Ν Ω Ν  Κ Α Ι  Α Ρ Ω Μ Α Τ Ι Κ Ω Ν  Φ Υ Τ Ω Ν

Το τελευταίο συστατικό είναι μια μυστική συνταγή από εκχυλίσματα, με βασικό στοιχείο τα μαγιάτικα τριαντάφυλλα που καλλιεργούνται στο Αίγιο και άλλα ελληνικά βότανα και αρωματικά φυτά.

Αυτό το συστατικό σφραγίζει τη μοναδικότητα του blend, καθορίζοντας τον τελικό χαρακτήρα του Metaxa, βάζει τη σφραγίδα του οίκου και δημιουργεί μια σύνδεση με την αρχή της πορείας του, το 1888.

Τ Α  Π Ρ Ο Ι Ο Ν Τ Α

Κάθε ένα από τα αποστάγματα Metaxa δημιουργείται αφενός με διαφορετική αναλογία των τριών παραπάνω συστατικών, διαφορετική επιλογή βαρελιών και διαφορετική παλαίωση.

Τη βασική κατηγορία της συλλογής προϊόντων της Metaxa και αυτή με τη μεγαλύτερη εμπορική βαρύτητα αποτελούν τα λεγόμενα Metaxa Stars (τα αποστάγματα με 3, 5, 7, 12 αστέρια), με τα αστέρια να συμβολίζουν τα έτη παλαίωσης που έχει το καθένα.

Η αυστηρή επιλογή βαρελιών στα βάθη των δεκαετιών οδηγεί στη δημιουργία των τριών premium Metaxa (Metaxa Private Reserve, Metaxa Angels’ Treasure Single Cask Strength και Metaxa AEN III), ενώ η συλλογή συμπληρώνεται από τα Ready to Drink προϊόντα Metaxa Greek Cocktails:

Metaxa Greek Cocktails — Η Metaxa δηλώνει παρούσα και στην κατηγορία RTD (Ready To Drink) με τα cocktails
Metaxa Greek Cocktails Ginger & Lime Long Drink
και Metaxa Greek Cocktails Peach Spritz σε αλουμινένιο κουτάκι, με 5% αλκοόλ.

Metaxa 5 Stars — Παράγεται από κρασιά και αποστάγματα από τη Σάμο (μικρόρωγο λευκό Μοσχάτο) και τη Λήμνο (Μοσχάτο Αλεξανδρείας) και έχει παλαίωση τουλάχιστον 5 ετών. Αποτελεί ένα πιο ελαφρύ απόσταγμα, στους 38% abv.

Metaxa 5 Stars Greek Orange — Αποτελεί μια παραλλαγή του κλασικού Metaxa 5 Stars, εμπλουτισμένο με αιθέρια έλαια από φλούδες ελληνικών πορτοκαλιών, με γλυκόπικρο και πικάντικο αποτέλεσμα.

Metaxa 7 Stars — Περιέχει περισσότερο κρασί Μοσχάτο (αποκλειστικά Σάμου), που του προσδίδει μια ευχάριστη γλυκύτητα και μια γεμάτη, φρουτώδη γεύση, ενώ έχει παλαίωση τουλάχιστον 7 ετών. Η φιάλη του σε σχήμα αμφορέα είναι εμπνευσμένη από το αρχαίο ελληνικό αγγείο.

Metaxa 12 Stars — Το απόσταγμα της σειράς Metaxa Stars, που ξεκάθαρα τοποθετείται στην κατηγορία του Premium με παλαίωση τουλάχιστον 12 ετών. Το Metaxa 12 Stars Zeus Edition έχει την ίδια μοναδική γεύση κρασιών Μοσχάτο Σάμου, εκλεκτών αποσταγμάτων κρασιού και μεσογειακών βοτανικών με το κλασικό Metaxa 12 Stars, αλλά έχει εμφιαλωθεί στο σύγχρονο περιορισμένο μπουκάλι.

Private Reserve Metaxa Orama — Δημιουργήθηκε πρώτη φορά το 1992 από τον προηγούμενο Metaxa Master, Κωνσταντίνο Ράπτη. Παράγεται μόνο μία φορά τον χρόνο και σε μία και μόνο παρτίδα, συνδυάζοντας blends που έχουν φτάσει στο αποκορύφωμα της έκφρασής τους, με αποστάγματα άνω των 30 ετών. Το Private Reserve με τον πρόσθετο όρο «Orama» συνυπογράφουν για πρώτη φορά οι δύο συνδημιουργοί του Metaxa Masters: ο προηγούμενος, Κωνσταντίνος Ράπτης, και ο τωρινός, Κωνσταντίνος Καλπαξίδης.

Metaxa Angels’ Treasure Single Cask Strength — Επιλογή ενός μόνο βαρελιού αποσταγμάτων 30–40 ετών, που βρίσκεται στα πιο ξηρά σημεία του κελαριού. Οι δύο προηγούμενες εκδόσεις κυκλοφόρησαν το 2017 και το 2019, ενώ το 2024 κυκλοφόρησε το τρέχον απόσταγμα. Το προϊόν που – αντίθετα με τη βασική σειρά – δεν επικεντρώνεται στη σταθερότητα της γεύσης, αλλά στην ιδιαιτερότητα του κάθε βαρελιού και της κάθε έκδοσης.

Metaxa AEN III — Η τρίτη έκδοση του υπερσπάνιου Metaxa AEN (το όνομά του προέρχεται από τη λέξη «αέναο» = αδιάκοπο, παντοτινό) κυκλοφορεί σε μόλις 1.000 συλλεκτικές φιάλες και περιλαμβάνει αποστάγματα τριών γενεών, με τα πιο παλιά να έχουν δημιουργηθεί από την πρώτη γενιά στο τέλος του 19ου αιώνα. Ένα απόσταγμα σπάνιο και πολύτιμο, που δημιουργεί έναν μύθο γύρω από το ιστορικό όνομα Metaxa.

ΤΟ ΚΕΛΑΡΙ ΣΤΗΝ ΚΗΦΙΣΙΑ ΚΑΙ ΤΟ METAXA LIKNON ΣΤΗ ΣΑΜΟ

Στο δροσερό κελάρι του οίκου στην Κηφισιά, τα αποστάγματα ωριμάζουν και παλαιώνουν σε δεξαμενές και δρύινα βαρέλια. Μεταξύ αυτών, βρίσκει κανείς και μερικά μεγάλα, εξαιρετικά πολύτιμα βαρέλια 5.000 λίτρων, με πιο σημαντικά απ’ αυτά τα αυθεντικά βαρέλια του Σπύρου και της Δέσποινας Μεταξά, που περιέχουν πολύ παλιά αποστάγματα του 19ου αιώνα, από το αποστακτήριο του Πειραιά.

Το ιστορικό κελάρι της Κηφισιάς δεν είναι ανοιχτό στο κοινό για επισκέψεις και γευσιγνωσίες, αλλά μόνο σε επαγγελματίες και δημοσιογράφους – είμαι χαρούμενος που με αυτή την ιδιότητα απέκτησα τη σπάνια εμπειρία της ξενάγησης και της δοκιμής.

Όμως, για τους φίλους του Metaxa υπάρχουν και καλά νέα! Από Μάιο έως Οκτώβριο είναι εφικτή η επίσκεψη και δοκιμή των αποσταγμάτων Metaxa στον νέο χώρο με το όνομα Metaxa Liknon.

Το Liknon αποτελεί ένα μουσείο-χώρο ξενάγησης και γευστικής δοκιμής στη Σάμο, στο χωριό Βουρλιώτες, μέσα σε έναν ιδιόκτητο αιωνόβιο αμπελώνα μικρόρωγου Μοσχάτου Σάμου.

Λίκνο ονομάζεται το βρεφικό κρεβάτι, λέξη που υποδηλώνει τη γέννηση του διάσημου αποστάγματος στο αμπέλι, και συγκεκριμένα στις παραδοσιακές και τόσο φωτογενείς αναβαθμίδες (πεζούλες) για τις οποίες το νησί της Σάμου είναι τόσο διάσημο.

Αυτός ο αμπελώνας καλλιεργείται βιολογικά από το 2017, ενώ το αισθητικά άρτιο και υψηλής αρχιτεκτονικής αξίας κτίριο που φιλοξενεί τη γευσιγνωσία και τις ξεναγήσεις εντάσσεται πολύ αρμονικά και διακριτικά μέσα στη φύση.

Αυτή η εμπειρία 60–90 λεπτών θα βοηθήσει τον επισκέπτη να γνωρίσει την ιστορία του Metaxa, να περιηγηθεί στους αμπελώνες και να δοκιμάσει τόσο τα αποστάγματα, όσο και τα διάσημα cocktails που βασίζονται στο διάσημο απόσταγμα.

ΟΙ METAXA MASTERS ΚΑΙ ΠΕΡΙ ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΟΣ

Από τη γέννησή του μέχρι σήμερα, το δύσκολο και απαιτητικό έργο της επιλογής βαρελιών, χαρμανιών και γευστικής σύνθεσης αποτελεί ευθύνη του λεγόμενου Metaxa Master.

Οι τέσσερις πρώτοι Metaxa Masters ανήκαν στην οικογένεια Μεταξά [Σπύρος Μεταξάς (ιδρυτής), Δέσποινα Μεταξά (σύζυγος), Ανδρέας Μεταξάς (γιος) και Ηλίας Μεταξάς (εγγονός)].

Εποχή άφησε το έργο του πρώτου εκτός οικογένειας Metaxa Master, Κωνσταντίνου Ράπτη (Metaxa Master μεταξύ 1992 και 2024), δημιουργού του εμβληματικού Private Reserve, ενώ από το 2024 τον ρόλο του Metaxa Master έχει ο Κωνσταντίνος Καλπαξίδης, οδηγώντας την εταιρεία στη νέα εποχή.

Το Metaxa, όμως, αποτελεί πηγή υπερηφάνειας για τους Έλληνες; Χαζεύοντας στο διαδίκτυο και βλέποντας σχόλια χρηστών για το Metaxa, παρατήρησα μια καθολική συμφωνία για το πόσο εύγευστο, αρμονικό και άρτιο ποτό είναι, μαζί με μια ταυτόχρονη επιφύλαξη από μια μειοψηφία για το αν είναι ελληνικό – απλώς επειδή η ελληνική εταιρεία Σ. & Η. & Α. ΜΕΤΑΞΑ ΑΒΕ ανήκει στον γαλλικό οικογενειακό όμιλο Remy Cointreau.

Τελικά είναι ελληνικό το Metaxa; Προφανώς! Τα σταφύλια παράγονται στην Ελλάδα, τα αποστάγματα επίσης, τα χαρμάνια και η παλαίωση γίνονται εδώ, όλες οι σχετικές εργασίες και αμοιβές πληρώνονται και μένουν εδώ, ενώ η εταιρεία φορολογείται από το ελληνικό κράτος.

Το προϊόν που παράγεται – με τη συνδρομή των προδιαγραφών της RC – γίνεται εξαγωγικά ελκυστικό με την εισροή συναλλάγματος στη χώρα μας, ενώ ένα ελληνικό (στην παγκόσμια συνείδηση) brand γίνεται διαδεδομένο, σεβαστό και οικουμενικό για όλους τους σωστούς λόγους, χαρίζοντας θετική φήμη και αίγλη στα ελληνικά προϊόντα γενικώς.

ΑΝΤΙ ΕΠΙΛΟΓΟΥ, ΜΙΑ ΩΔΗ ΣΤΙΣ ΙΔΕΕΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ΟΡΑΜΑ ΓΕΝΙΚΩΣ

Μέχρι πρόσφατα, η εταιρεία Metaxa δεν είχε κανένα δικό της ιδιόκτητο μέσο παραγωγής. Δεν κατείχε γη, μονάδες παραγωγής ή μηχανήματα οινοποίησης και απόσταξης.

Ακόμα και το ίδιο το εργοστάσιο στην Κηφισιά δεν ανήκει στη Metaxa, αλλά στην Optimal Supply Chain Α.Ε., που λειτουργεί ως εργολάβος της πρώτης.

Το πρόσφατα αποκτηθέν, έκτασης 12 στρεμμάτων, Metaxa Liknon στη Σάμο αποτελεί ιδιοκτησία της Metaxa, αλλά και αυτό δημιουργεί αποτύπωμα περισσότερο σε επικοινωνιακό επίπεδο, αφού σε μικρό βαθμό βασίζεται σε αυτό η παραγωγή της.

Η εταιρεία, λοιπόν, δεν φαίνεται να ενδιαφέρεται τόσο για πάγια στοιχεία, όσο για άυλα – τα οποία αποδεικνύονται μάλλον πολυτιμότερα – τη μυστική συνταγή, την τέχνη των χαρμανιών, το κυνήγι της προϊοντικής αριστείας και την οικοδόμηση μιας ποιοτικής εικόνας για το διάσημο ποτό, με μια παγκόσμια ματιά.

Η Metaxa είχε και έχει ένα συγκεκριμένο σχέδιο για το πώς θα παράγει ποτά μεγάλης υπεραξίας και πώς αντίστοιχα θα δημιουργεί αίγλη πίσω και γύρω από αυτά.

Καθημερινά, απλά μαθήματα από έναν θρύλο της ελληνικής αποσταγματοποιίας, έναν θρύλο 137 ετών.

Στην υγειά μας, λοιπόν! Εύχομαι το Metaxa να συνεχίσει να φέρνει στα ποτήρια μας για πολλά ακόμα χρόνια αρώματα σταφίδας, ξερών σύκων, ξηρών δαμάσκηνων, καφέ, σοκολάτας και τριμμένης κανέλας, αλλά και να συνεχίσει να γλυκαίνει τις αναμνήσεις μας με τον χαρακτηριστικά βελούδινο, μαλακό χαρακτήρα του.