Vittorio Frescobaldi, ο άνθρωπος που έφερε μια ιστορική οικογένεια στη σύγχρονη εποχή του κρασιού

Ο Vittorio Frescobaldi πέθανε στη Φλωρεντία σε ηλικία 97 ετών. Υπήρξε για δεκαετίες μία από τις σημαντικές προσωπικότητες κρασιού της Τοσκάνης και, μαζί με τους αδελφούς του Ferdinando και Leonardo, ανέλαβε να μεταφέρει μια οικογενειακή οινική ιστορία επτά αιώνων στη σύγχρονη εποχή.

Οι Frescobaldi παράγουν κρασί στην Τοσκάνη από τις αρχές του 14ου αιώνα. Η ιστορία τους περιλαμβάνει εμπορικές σχέσεις με ευρωπαϊκές Αυλές ήδη από τον Μεσαίωνα και αρκετά πρώιμες κινήσεις στον αμπελώνα. Το 1855 πρόγονοι της οικογένειας άρχισαν να καλλιεργούν στην Τοσκάνη γαλλικές ποικιλίες, ανάμεσά τους Cabernet Sauvignon, Merlot, Pinot Nero και Chardonnay.

Ο Vittorio γεννήθηκε στη Φλωρεντία το 1928 και σπούδασε γεωπονία. Τα πρώτα επαγγελματικά του χρόνια εργάστηκε δίπλα στον πατέρα του, Lamberto, στη διαχείριση των οικογενειακών αγροτικών επιχειρήσεων. Μετά τον θάνατο του πατέρα του, το 1959, ανέλαβε την πλήρη ευθύνη της οικογενειακής περιουσίας.

Από εκεί αρχίζει και το σημαντικότερο κομμάτι της δικής του συμβολής. Τα κτήματα της οικογένειας των Frescobaldi πέρασαν σε μια περίοδο επέκτασης και εκσυγχρονισμού. Στην επίσημη αιτιολογία για την απονομή στον Vittorio Frescobaldi του τίτλου Cavaliere del Lavoro το 1977 καταγράφεται η εγκατάσταση 750 εκταρίων εξειδικευμένων αμπελώνων.

Ο εκσυγχρονισμός των Frescobaldi ξεκίνησε από την παραγωγή. Νέες φυτεύσεις, αναδιοργάνωση των αμπελώνων, εκμηχάνιση των καλλιεργειών και επενδύσεις στα οινοποιεία προηγήθηκαν της μεγάλης επέκτασης της οικογένειας στις διεθνείς αγορές. Μέσα σε αυτή την περίοδο, το 1973, δημιουργήθηκε στο Pomino το Benefizio, ένα κρασί από Chardonnay καλλιεργημένο σε υψόμετρο περίπου 700 μέτρων. Η ποικιλία είχε ήδη μακρά ιστορία στα κτήματα της οικογένειας, καθώς Chardonnay είχε φυτευτεί στο Pomino από το 1855, μαζί με άλλες γαλλικές ποικιλίες.

Το 1989 ήρθε μία από τις σημαντικότερες κινήσεις επέκτασης της οικογένειας, με την αγορά του CastelGiocondo στο Montalcino. Οι Frescobaldi απέκτησαν έτσι ισχυρή παρουσία στην περιοχή του Brunello σε μια περίοδο κατά την οποία το Montalcino κέρδιζε συνεχώς έδαφος στις διεθνείς αγορές.

Εκεί ξεκίνησε και η σχέση με τον Robert Mondavi. Ο (ιταλικής καταγωγής) Αμερικανός παραγωγός και ο Vittorio Frescobaldi συναντήθηκαν στις αρχές της δεκαετίας του 1990 και το 1995 οι δύο οικογένειες δημιούργησαν την Tenuta Luce. Το κρασί Luce είχε ως βάση τον συνδυασμό Sangiovese και Merlot, αξιοποιώντας αμπελώνες του Montalcino και ιδιαίτερα την εμπειρία που είχε ήδη αποκτηθεί με το Merlot στο CastelGiocondo.

Οι πρώτες σοδειές ήταν του 1993 και του 1994 και κυκλοφόρησαν μαζί το 1997. Στην παραγωγή συμμετείχαν από την αρχή και οι γιοι των δύο ιδρυτών, Lamberto Frescobaldi και Tim Mondavi. Το Luce δημιουργήθηκε εξαρχής ως ένα κρασί έξω από τους κανόνες του Brunello, σε μια εποχή κατά την οποία τα μεγάλα τοσκανικά κρασιά εκτός των παραδοσιακών ονομασιών είχαν ήδη αποκτήσει ιδιαίτερη απήχηση στη διεθνή αγορά.

Η συνεργασία με τους Mondavi προχώρησε στη συνέχεια στο Bolgheri. Η Robert Mondavi Winery είχε αποκτήσει μειοψηφική συμμετοχή στην Tenuta dell’Ornellaia το 1999. Το 2002 απέκτησε τον έλεγχο του κτήματος και οι Frescobaldi μπήκαν ως ισότιμοι εταίροι. Μετά την εξαγορά της Robert Mondavi Corporation από την Constellation Brands, η οικογένεια Frescobaldi απέκτησε το υπόλοιπο 50% το 2005 και έγινε ο μοναδικός ιδιοκτήτης της Ornellaia. Στο ίδιο κτήμα παραγόταν και το Masseto, το περίφημο κρασί του Bolgheri από Merlot, το οποίο είχε κυκλοφορήσει για πρώτη φορά με τη σοδειά του 1986. Αργότερα το Masseto απέκτησε δικό του οινοποιείο και σήμερα λειτουργεί ως ξεχωριστό κτήμα από την Ornellaia, παραμένοντας υπό την ιδιοκτησία της οικογένειας Frescobaldi.

Η συνεργασία με τον Mondavi έχει ιδιαίτερη σημασία για την πορεία του Vittorio Frescobaldi. Ο Mondavi είχε ήδη δείξει στην Καλιφόρνια πόσο σημαντικά ήταν η ποιότητα, η ταυτότητα του τόπου, η επικοινωνία και η οργανωμένη παρουσία στις διεθνείς αγορές. Η συνάντηση των δύο οικογενειών έφερε αυτή την εμπειρία στο Montalcino και αργότερα στο Bolgheri.

Την ίδια περίοδο οι Frescobaldi έδιναν όλο και μεγαλύτερη βαρύτητα στις αγορές του εξωτερικού. Η Confagricoltura, της οποίας ο Vittorio Frescobaldi διετέλεσε αντιπρόεδρος από το 1986 έως το 1990, τον χαρακτήρισε μετά τον θάνατό του έναν από τους ανθρώπους που κατάλαβαν νωρίς, στη δεκαετία του 1990, τη σημασία της διεθνούς αγοράς αλλά και της σύνδεσης του κρασιού με τον τόπο όπου παράγεται.

Η διεθνής διάσταση είχε πάντως βαθιές ρίζες στην οικογενειακή ιστορία. Οι Frescobaldi είχαν εμπορικές σχέσεις με την αγγλική Αυλή ήδη από τον 15ο και τον 16ο αιώνα. Η σχέση συνεχίστηκε στη σύγχρονη εποχή. Ο τότε πρίγκιπας Κάρολος επισκέφθηκε το Montalcino τη δεκαετία του 1980 μαζί με τον Vittorio Frescobaldi, ενώ ο Vittorio και η σύζυγός του Bona ήταν μεταξύ των λίγων Ιταλών που προσκλήθηκαν στον γάμο του πρίγκιπα William με την Kate Middleton το 2011.

Το 2013 η ηγεσία του ομίλου πέρασε στον γιο του, Lamberto Frescobaldi. Μέχρι τότε η οικογενειακή επιχείρηση είχε αλλάξει κλίμακα και χαρακτήρα. Η παραγωγική βάση είχε εκσυγχρονιστεί, οι Frescobaldi είχαν αποκτήσει παρουσία σε μερικές από τις σημαντικότερες ζώνες της Τοσκάνης και ο όμιλος είχε πλέον ισχυρή θέση στις διεθνείς αγορές.

Από τα 750 εκτάρια νέων αμπελώνων και την εκμηχάνιση των οικογενειακών κτημάτων μέχρι το CastelGiocondo, τη συνεργασία με τον Mondavi, το Luce και την Ornellaia, η πορεία του Vittorio Frescobaldi καλύπτει μεγάλο μέρος της μεταμόρφωσης του τοσκανικού κρασιού στο δεύτερο μισό του 20ού αιώνα.