Μια ελληνική ποικιλία με τη δική της Παγκόσμια Ημέρα

Την 1η Νοεμβρίου γιορτάζεται το Ξινόμαυρο, μία από τις σημαντικότερες ελληνικές ερυθρές ποικιλίες, με μεγάλη παράδοση στη Βόρεια Ελλάδα και ολοένα μεγαλύτερη παρουσία στις διεθνείς αγορές.

Από το 2019, η 1η Νοεμβρίου έχει καθιερωθεί ως Παγκόσμια Ημέρα Ξινόμαυρου (International Xinomavro Day), με πρωτοβουλία της Ένωσης Οινοποιών Βορείου Ελλάδας. Η ημερομηνία συμπίπτει περίπου με την ολοκλήρωση του τρύγου της ποικιλίας και αποτελεί κάθε χρόνο αφορμή για εκδηλώσεις, γευσιγνωσίες και αφιερώματα στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.

Το Ξινόμαυρο είναι μία από τις τέσσερις ποικιλίες-πρεσβευτές του ελληνικού κρασιού, μαζί με το Ασύρτικο, το Αγιωργίτικο και το Μοσχοφίλερο. Καλλιεργείται κυρίως στη Μακεδονία και στη βόρεια Θεσσαλία, ενώ τα τελευταία χρόνια συναντάται και σε άλλες περιοχές.

Η υψηλή οξύτητα, οι έντονες τανίνες και η δυνατότητα μακρόχρονης παλαίωσης αποτελούν βασικά χαρακτηριστικά του. Στα ερυθρά κρασιά συναντάμε αρώματα κόκκινων φρούτων, ντομάτας, ελιάς, βοτάνων και μπαχαρικών, που εξελίσσονται με τον χρόνο. Συχνά συγκρίνεται με το Nebbiolo, κυρίως λόγω της δομής και της ικανότητάς του να παλαιώνει.

Πρόκειται για μια πολυδύναμη ποικιλία, που δίνει κρασιά διαφορετικού χρώματος και στυλ. Από λευκά blanc de noirs, ροζέ και αφρώδη μέχρι φρέσκα, φρουτώδη ερυθρά και σύνθετα κρασιά παλαίωσης. Οι νεότερες οινοποιητικές προσεγγίσεις έχουν διευρύνει ακόμη περισσότερο το φάσμα των εκφράσεών της.

 Τέσσερις ζώνες ΠΟΠ, διαφορετικοί χαρακτήρες

Η Νάουσα αποτελεί ιστορικό σημείο αναφοράς για το Ξινόμαυρο. Τα διαφορετικά αμπελοτόπια, από τη Φυτειά και τη Στράντζα μέχρι το Γιαννακοχώρι και το Ροδοχώρι, δίνουν κρασιά με σημαντικές διαφορές στον χαρακτήρα τους. Δίπλα στις κλασικές, στιβαρές εκφράσεις εμφανίζονται τα τελευταία χρόνια πιο φρέσκες και φρουτώδεις προσεγγίσεις.

Στο Αμύνταιο, το ψυχρότερο κλίμα και οι αμπελώνες ανάμεσα στις λίμνες Βεγορίτιδα και Πετρών ευνοούν την παραγωγή κομψών ερυθρών, ροζέ και αφρωδών κρασιών.

Στη Γουμένισσα, το Ξινόμαυρο συνδυάζεται με τη Νεγκόσκα, ενώ στη Ραψάνη συμμετέχει σε χαρμάνι με το Κρασάτο και το Σταυρωτό. Αξιόλογες εκφράσεις συναντάμε επίσης στη Σιάτιστα, στο Βελβεντό, στην Καστοριά, στην Επανομή και σε άλλες περιοχές εκτός των τεσσάρων ζωνών ΠΟΠ.

Η φετινή γιορτή

Την Κυριακή 1η Νοεμβρίου 2026, οι «Οινοποιοί Βορείου Ελλάδος» διοργανώνουν στο The Wine Hub, στη Θεσσαλονίκη, τη γευσιγνωσία «Γιορτάζουμε το Ξινόμαυρο – Η ποικιλία με τα χίλια πρόσωπα». Περισσότερες από 30 ετικέτες των μελών της Ένωσης θα είναι διαθέσιμες για δοκιμή, παρουσιάζοντας διαφορετικές περιοχές, εσοδείες και οινοποιητικές προσεγγίσεις.

Πληροφορίες: Κυριακή 1 Νοεμβρίου, 17:00–20:00, Ολυμπίου Διαμαντή 2, Θεσσαλονίκη. Είσοδος 15

Ξινόμαυρο και φαγητό: Από τα κλασικά πιάτα της ελληνικής κουζίνας μέχρι πιο αναπάντεχους συνδυασμούς, στα αφιερώματα του Grapemag, το Ξινόμαυρο είναι πρωταγωνιστής. Ο Νίκος Λουκάκης παρουσιάζει ΕΔΩ τις επιλογές που ταιριάζουν με τα διαφορετικά στυλ Ξινόμαυρου από τις τέσσερις ζώνες ΠΟΠ. Στο άρθρο της που θα βρείτε ΕΔΩ, η Καρολίνα Δωρίτη μας προτείνει τρεις εμβληματικές συνταγές με κόκκινο κρασί για το απόλυτο pairing με Ξινόμαυρο