Μια πρόσκληση για μια γιορτή που σε κάνει να μετράς τις ημέρες. Κάπως έτσι ήταν και με τα 30ά γενέθλια της Ca’ Marcanda.

Η οικογένεια Gaja κάλεσε 80 ανθρώπους από όλο τον κόσμο στο οινοποιείο της στο Μπολγκέρι, για να γιορτάσει μαζί τους τρεις δεκαετίες από τη δημιουργία του.

Περπατάμε στη «λεωφόρο με τα κυπαρίσσια», την πιο χαρακτηριστική εικόνα του Μπολγκέρι, που μοιάζει να συνδέει τα βουνά με τη θάλασσα, κι ένα μικρό μονοπάτι στρωμένο με πέτρα, που ξεκόβει από τον κεντρικό δρόμο, σε φέρνει στην είσοδο του οινοποιείου.

Μια μπάντα με τύμπανα και πνευστά ήταν εκεί, για να μας προϋπαντήσει και να μας συνοδεύσει στην πρώτη μας επαφή με το Κτήμα. Μας υποδέχθηκε η οικογένεια, ο Angelo και η Lucia Gaja, μαζί με την Gaia και τον Giovanni.

Εντυπωσιάζει η κατασκευή, τα υλικά, το φως, η απλότητα. Ο αρχιτέκτονας Giovanni Bo το σχεδίασε με τη λογική του «less is more». Από τα 10.000 τετραγωνικά μέτρα, τα δύο τρίτα βρίσκονται κάτω από τη γη. Η οροφή καλύπτεται από δύο μέτρα βλάστησης, οι πέτρες που βγήκαν από την εκσκαφή χρησιμοποιήθηκαν στους εξωτερικούς τοίχους, ενώ οι 350 ελιές, ηλικίας 100 έως 150 ετών, απομακρύνθηκαν στη διάρκεια της κατασκευής και φυτεύτηκαν ξανά γύρω από το κτίριο.

Στο καλωσόρισμα, ο Angelo Gaja ξέφυγε γρήγορα από τα αναμενόμενα μιας επετείου. Μίλησε για τη μείωση της κατανάλωσης, για τον πόλεμο στο αλκοόλ, την εξάπλωση του wine by the glass, αναγνωρίζοντας ότι επιτρέπει σε κάποιον να πιει λιγότερο ή σε ανθρώπους στο ίδιο τραπέζι να επιλέξουν διαφορετικά κρασιά. Ο ίδιος παραμένει πιστός στο μπουκάλι· λέει ότι «η φιάλη αφηγείται μια ιστορία».

Η δική του ιστορία με το Μπολγκέρι άρχισε το 1994, όταν ήρθε με την οικογένειά του για διακοπές. Έμεναν κοντά στη θάλασσα και στη Marina di Bibbona ανακάλυψαν τη La Pineta, ένα εστιατόριο για φρέσκο ψάρι, στο οποίο επέστρεφαν συχνά. Στην οικογένεια λένε ακόμη χαριτολογώντας πως, ίσως, χωρίς τη La Pineta να μην υπήρχε σήμερα η Ca’ Marcanda.

Υπήρχε ωστόσο και μια παλαιότερη περιέργεια του Angelo. Από το 1978 είχε φυτέψει Cabernet Sauvignon στο Piemonte για το Darmagi και ήθελε να δει πώς θα συμπεριφέρονταν το Cabernet Sauvignon και το Merlot κοντά στη θάλασσα. Ο Giacomo Tachis, με τον οποίο τον συνέδεε μακρά φιλία, του έλεγε συχνά ότι «το κρασί αγαπά την ανάσα της θάλασσας».

Για έναν άνθρωπο που είχε περάσει τη ζωή του δουλεύοντας με το Nebbiolo, η δυνατότητα ενός blend τον γοήτευε. «Σαν έναν φωτογράφο που έχει δουλέψει για χρόνια ασπρόμαυρα και αρχίζει να ανακαλύπτει τα χρώματα».

Το 1996 βρήκε τη γη που ήθελε. Επισκέφθηκε 17 φορές τους δύο αδελφούς που την είχαν, κάθε φορά με διαφορετική πρόταση για να τη νοικιάσει. Η Lucia τού έλεγε ότι χάνει τον χρόνο του με αυτούς που τους αποκαλούσε «Ca’ Marcanda», ανθρώπους δηλαδή που απολαμβάνουν το παζάρι χωρίς να φτάνουν ποτέ σε συμφωνία. Στη 18η συνάντηση ήταν παρούσα και η αδελφή των ιδιοκτητών. Εκείνη ήταν που πρότεινε να σταματήσουν να συζητούν για ενοικίαση και να του πουλήσουν τη γη. Έτσι έκλεισε η αγορά και έμεινε και η ονομασία: Ca’ Marcanda, το σπίτι των ατελείωτων διαπραγματεύσεων.

Τριάντα χρόνια αργότερα, η La Pineta, που μετράει 62 χρόνια και κουβαλάει και ένα αστέρι Michelin από το 2006, έγινε και πάλι μέρος της ιστορίας. Ανέλαβε το δείπνο της πρώτης βραδιάς, «Past, Present and Future», με χταπόδι, μπαρμπούνι και ψητό ψάρι, και κρασιά από διαφορετικές περιόδους της Ca’ Marcanda. Τα βαρέλια γίνονται κομμάτι του σκηνικού, στάχυα στολίζουν τις στρωμένες ροτόντες, χαμηλός, ζεστός φωτισμός. Προσοχή στην κάθε λεπτομέρεια.

Ξεκινήσαμε με Vistamare 2025 και 2013 και Promis 2019. Το Vistamare είναι το λευκό του Κτήματος, από Vermentino, Viognier και Fiano, ενώ το Promis συνδυάζει Merlot, Syrah και Sangiovese. Στα φρέσκα maltagliati με μπαρμπούνι ήρθαν δίπλα Magari 2023 και 2004. Το ψητό ψάρι με την κάππαρη, τις ελιές και την ντομάτα συνοδεύτηκε εξαιρετικά από τα ερυθρά Ca’ Marcanda 2021 και 2007. Αρκετές από τις φιάλες ήταν magnum.

Τα ζευγάρια των εσοδειών έδειχναν και τις αλλαγές που έχουν γίνει στα κρασιά. Το Magari είχε Merlot στις πρώτες χρονιές του. Η ποικιλία εγκαταλείφθηκε σταδιακά και σήμερα το χαρμάνι είναι 60% Cabernet Franc, 30% Cabernet Sauvignon και 10% Petit Verdot. Στο Ca’ Marcanda η αλλαγή είναι ακόμη μεγαλύτερη. Το Merlot συμμετείχε στις πρώτες σοδειές, ενώ σήμερα το κρασί βασίζεται στο Cabernet Sauvignon και το Cabernet Franc.

Η μπάντα επέστρεψε στο τέλος του δείπνου. Αυτή τη φορά για το πάρτι.

Το επόμενο πρωί η Gaia και ο Giovanni Gaja γύρισαν στην αρχή της ιστορίας. Η Gaia απέδωσε πρώτα τα εύσημα σε όσους είχαν προηγηθεί. Στη Sassicaia, που άνοιξε τον δρόμο, και στη συνέχεια στο Grattamacco, στο Guado al Tasso και στην Ornellaia. «Εμείς ήρθαμε δέκα χρόνια αργότερα», είπε. Για εκείνη, το Μπολγκέρι εκείνης της εποχής ήταν ο «Νέος Κόσμος της Ιταλίας», μια νέα οινική περιοχή όπου υπήρχε ακόμη ελευθερία και ανοιχτό μυαλό για να δοκιμάσεις πράγματα.

Τριάντα χρόνια μετά, η Gaia συνόψισε την πορεία της Ca’ Marcanda σε λίγες λέξεις: «Δουλέψαμε πολύ, επικοινωνήσαμε λίγο». Την περιέγραψε σαν μια πεταλούδα που βγαίνει από το κουκούλι της. Ο Giovanni μίλησε για την Ημέρα της Πεταλούδας και τις 500 πεταλούδες που θα απελευθερώνονταν στους αμπελώνες.

Στον αμπελώνα μάς περίμεναν μικρά χάρτινα κουτιά. Τα ανοίξαμε όλοι μαζί και μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα οι πεταλούδες είχαν σκορπίσει ανάμεσα στις σειρές. Η πεταλούδα είναι το σύμβολο που επέλεξε η οικογένεια για την Ca’ Marcanda και συνδέεται με τη δουλειά που γίνεται στο Κτήμα για τη βιοποικιλότητα.

«Χρειάστηκε χρόνος για να καταλάβουμε το Μπολγκέρι», έχει πει ο Angelo γι’ αυτά τα πρώτα χρόνια. Η Ca’ Marcanda εξακολουθεί να λειτουργεί για την οικογένεια σαν ένα εργαστήριο σε ανοιχτό χώρο, ιδιαίτερα τώρα που η ζέστη και η ξηρασία αλλάζουν τις συνθήκες.

Στο walk-around tasting που ακολούθησε, δοκιμάσαμε τις λευκές και ερυθρές ποικιλίες της Ca’ Marcanda ξεχωριστά και στη συνέχεια μέσα στα blends, μαζί με παλαιότερες χρονιές των κρασιών. Ήταν ίσως ο πιο άμεσος τρόπος να δεις την πορεία των τριάντα χρόνων μέσα στο ποτήρι, κυρίως την αυξανόμενη σημασία που έχει αποκτήσει το Cabernet Franc.

Στο πολύ χαλαρό light lunch που ακολούθησε, είχαν μείνει πίσω και οι περισσότερες τυπικότητες. Καθίσαμε μαζί με την οικογένεια, με απλά, εποχικά φαγητά, όπως φρέσκο αρακά, αγκινάρες, pasta al pomodoro, ριζότο με παρμεζάνα, φρεσκοκομμένα αλλαντικά και τυριά στο τραπέζι, και διαφορετικές χρονιές της Ca’ Marcanda να συνεχίζουν να ανοίγουν.

Ανάμεσά τους η Ca’ Marcanda 2000, η πρώτη εσοδεία του κρασιού, με Merlot, Cabernet Sauvignon και Cabernet Franc στο αρχικό χαρμάνι. Ήταν η αφετηρία μιας πορείας που άλλαξε αρκετές φορές μέσα στα επόμενα χρόνια, όπως μας είχε εξηγήσει ο Angelo Gaja στη συνέντευξή μας. Είκοσι έξι χρόνια μετά τον πρώτο τρύγο, είχαμε στο ποτήρι μας εκείνη την πρώτη Ca’ Marcanda.

Ένα κρασί που μας γύριζε στην αρχή της ιστορίας και έκλεινε ιδανικά αυτές τις δύο ημέρες στο Μπολγκέρι, τριάντα χρόνια μετά την άφιξη μιας οικογένειας που άφησε και εδώ το αποτύπωμά της.