Πάνε χρόνια από τότε που η τέχνη του κλαδέματος απέκτησε τόση αξία και θεωρείται επιστήμη στις μέρες μας. Οι παππούδες μας με το μεράκι τους κλάδευαν τα κλήματα μετά από παρατήρηση της συμπεριφοράς του φυτού και της απόδοσης της παραγωγής, και από στόμα σε στόμα η γνώση αυτή μεταλαμπαδεύτηκε έως και σήμερα, πλέον με επιστημονικό υπόβαθρο.

Ο αριθμός των αλλαγών στην τεχνολογία μεταβάλλεται εκθετικά και από εκεί που οι ίδιοι άνθρωποι επικοινωνούσαν με τους αγαπημένους τους με γραπτή αλληλογραφία, διάβαζαν βιβλία και έκαναν καντάδες με γραμμόφωνα, τώρα εμείς στέλνουμε emails, διαβάζουμε από Kindle και στέλνουμε ραπ ρομαντζάδες με ψυχρά links. Ε, δεν μπορεί παρά το ίδιο να συμβαίνει και στις αγροτικές εργασίες.

Ποιο είναι το επόμενο βήμα λοιπόν στο κλάδεμα; Το ρομπότ.

Ένας ψαλιδοχέρης που παρατηρεί με ακρίβεια τα αμπέλια και με σύνεση αποφασίζει τι θα κόψει και τι θα αφήσει, ποια θα είναι η κεφαλή και ποια η αμολητή, αλλά και πόσους οφθαλμούς θα έχει πάνω της. Ναι, λοιπόν. Μετά τις τρυγητικές μηχανές που μαζεύουν τις ράγες με δονήσεις, έρχεται ένα αληθινό ρομπότ.

Ο παππούς κλαδευτής ήξερε πού να κόψει απλώς κοιτάζοντας το πρέμνο. «Φαίνεται», έλεγε, «σου μιλάει το φυτό από μόνο του». Τώρα, αυτό το «ένστικτο» αναλαμβάνει να το μάθει ένα ρομπότ με εξελιγμένες κάμερες και λογισμικό, που όχι μόνο «βλέπει» το φυτό, αλλά το αναλύει μέχρι τη ρίζα και το DNA του.

Η κατάσταση του αμπελώνα αποτελεί για τον ψαλιδοχέρη ένα μαθηματικό πρόβλημα. Φανταστείτε ένα φουτουριστικό μηχάνημα πάνω σε ερπύστριες ή τροχούς, με βραχίονες που θυμίζουν μεταλλικά πλοκάμια. Κάμερες υψηλής ευκρίνειας, αισθητήρες λέιζερ, GPS και ένας εγκέφαλος γεμάτος αλγόριθμους. Ο ψαλιδοχέρης οδεύει ανάμεσα στα πρέμνα, μοναχός του ή με τη βοήθεια του τρακτέρ, σκανάρει το κάθε φυτό, το αναλύει και αποφασίζει πού θα γίνουν οι τομές.

Εκτός όμως από τη ζωτικής σημασίας επέμβαση, έχει την ικανότητα να συλλέγει επιπρόσθετες πληροφορίες που βελτιώνουν συνεχώς την εργασία του. Ένα συνεχές καλιμπράρισμα του μηχανήματος. Συλλέγει στοιχεία όπως τιμές υγρασίας, πάχος κληματίδων, φυλλική επιφάνεια και δεκάδες άλλες μεταβλητές. Στο τέλος της ημέρας έχεις και παραγωγή και στατιστικά. Δύο καρπούζια σε μια μασχάλη.

Όχι, το ρομπότ δεν έρχεται να σου πάρει τη δουλειά. Έρχεται να πάρει τον πονοκέφαλο της επανάληψης που έχει η δουλειά. Το κλάδεμα μπορεί στα πρώτα στρέμματα να είναι σαν σπαζοκεφαλιά, σαν να λύνεις σταυρόλεξο στην παραλία ή σαν να προσπαθείς να καταλάβεις από πού συγγενεύεις με τον τρίτο σου ξάδερφο, αλλά κάπου αρχίζει και κουράζει.

Κι όσο περνούν τα χρόνια, οι διαθέσιμοι εργάτες λιγοστεύουν, τα μεροκάματα ανεβαίνουν και ο παραγωγός πιέζεται. Με ένα ρομπότ, το κλάδεμα γίνεται πιο γρήγορο, πιο ομοιόμορφο και πιο data-driven, όπως θα έλεγε και η Gen Z.

Αμπελουργοί, ακούσατε! Όσο ο ψαλιδοχέρης φέρνει εις πέρας το επικείμενο χρέος του, μπορείτε να απολαύσετε τον γαλλικό σας καφέ με άρωμα φουντούκι, να συλλέξετε τα δεδομένα στο tablet σας ή να καυχηθείτε τηλεφωνικά στους υπόλοιπους παραγωγούς πετυχαίνοντας τις προβλέψεις για τον τρύγο.

Αν είσαι μικρός παραγωγός, μάλλον όχι ακόμα. Αν όμως έχεις δεκάδες στρέμματα και ψάχνεις λύσεις για το μέλλον, το ρομπότ δεν είναι επιστημονική φαντασία. Είναι επένδυση. Και σε λίγα χρόνια, με την πτώση των τιμών και την άνοδο της τεχνητής νοημοσύνης, μπορεί να είναι τόσο συνηθισμένο όσο ένα κλαδευτήρι Felco.

Η τεχνολογία προχωρά. Και όπως κάποτε τα τρακτέρ αντικατέστησαν το άροτρο με τα ζώα και τα στρέμματα τις «ζευγαριές», έτσι και το ρομπότ κλαδέματος μπορεί να γίνει το νέο «δεξί χέρι» του αμπελουργού.

Και τότε, ίσως αντί για τον παππού που έλεγε «το φυτό σου μιλάει από μόνο του», θα έχουμε μια φωνή που θα μας λέει:

«Ανάλυση δεδομένων. Η βλάστηση υποδεικνύει κλάδεμα στον τρίτο οφθαλμό. Εκτέλεση.»