Η αρχιτεκτονική ως μέρος της γευσιγνωσίας.

Ανάμεσα στα ήπια υψώματα της McLaren Vale, το D’Arenberg Cube μοιάζει να αιωρείται πάνω από τα αμπέλια, σαν ένα γιγάντιο οπτικό παιχνίδι από γυαλί και σκυρόδεμα. Το πενταώροφο κτίριο, σχεδιασμένο από τον οινοποιό Chester Osborn, έχει μετατραπεί σε τοπόσημο όχι μόνο για τη Νότια Αυστραλία, αλλά και για τη νέα σχέση που διαμορφώνεται παγκοσμίως ανάμεσα στην αρχιτεκτονική και στο κρασί.

Η ιδέα γεννήθηκε πριν από δύο δεκαετίες, όταν ο Osborn αποφάσισε ότι το οινοποιείο του δεν χρειάζεται άλλο ένα αγροτόσπιτο «παλαιάς κοπής», αλλά κάτι που να λειτουργεί σαν σύμβολο. «Η Όπερα του Σίδνεϊ φέρνει δισεκατομμύρια μόνο με την παρουσία της. Σκέφτηκα πως το κρασί αξίζει τη δική του Όπερα», λέει στη συνάντησή μας και μπαίνει κατευθείαν στην ουσία του θέματος – πώς φτιάχτηκε το Cube.

«Η μορφή του Cube αντλεί έμπνευση από τον Κύβο του Ρούμπικ. Οι όγκοι του αλληλοδιεισδύουν και μετατοπίζονται, δημιουργώντας μια εντύπωση διαρκούς κίνησης. Δεν είναι απλώς φόρμα ή εντύπωση: παραπέμπει στη διαδικασία της οινοποίησης, στην αναζήτηση ισορροπίας ανάμεσα στο τυχαίο και το ελεγχόμενο».

Η δομή είναι εξ ολοκλήρου από οπλισμένο σκυρόδεμα. Η χρήση χάλυβα απορρίφθηκε, λόγω των πολλών προβόλων και των ασύμμετρων φορτίων. Ο ίδιος ο Osborn σχεδίασε μεγάλο μέρος του φέροντος οργανισμού και της πρόσοψης, που κατασκευάστηκε από πάνελ γυαλιού και αλουμινίου ώστε να αποδοθεί το τρισδιάστατο μοτίβο του κύβου. Ορισμένα τμήματα προεξέχουν χωρίς εμφανή στήριξη, δημιουργώντας την ψευδαίσθηση ότι αιωρούνται.

Η περιβαλλοντική μελέτη του κτιρίου είναι επίσης υποδειγματική. Η διάταξη των όγκων επιτρέπει τον φυσικό φωτισμό όλη μέρα, μειώνοντας τις ενεργειακές ανάγκες. Η διπλή υάλωση εξασφαλίζει θερμική μόνωση, ενώ το σκυρόδεμα λειτουργεί ως θερμική μάζα, σταθεροποιώντας τη θερμοκρασία. Τα δίκτυα αερισμού και κλιματισμού έχουν ενσωματωθεί στη δομή, ώστε να διατηρείται η καθαρότητα της μορφής.

Το Cube δεν προσπαθεί να κρυφτεί μέσα στο τοπίο, αλλά να σταθεί απέναντί του και να το αναδείξει. Το αντανακλαστικό γυαλί αντικατοπτρίζει τους αμπελώνες και τον ουρανό, μεταβάλλοντας την όψη του ανάλογα με το φως και την εποχή. Από μακριά μοιάζει σχεδόν άυλο, από κοντά επιβάλλεται ως καθαρό αρχιτεκτονικό αντικείμενο.

Στο εσωτερικό, η γεωμετρία συνεχίζεται με συνέπεια. Τα λευκά γραμμικά μοτίβα της πρόσοψης μεταφέρονται στον χώρο και λειτουργούν ως στοιχεία επίπλωσης και φωτισμού. Πάνω από 1.000 μέτρα LED φωτισμού αναδεικνύουν τις γωνίες και τις προεκτάσεις, ενισχύοντας την αίσθηση βάθους. «Πολλά εμβληματικά κτίρια είναι εντυπωσιακά απ’ έξω, αλλά αδιάφορα μέσα. Το Cube είναι το αντίθετο», λέει ο Osborn.

Η λειτουργία του ξεπερνά την τυπική έννοια του οινοποιείου. Πρόκειται για έναν πολυλειτουργικό χώρο που στεγάζει αίθουσες γευσιγνωσίας, εστιατόριο, εκθεσιακούς χώρους και μια μόνιμη συλλογή τέχνης. Από το 2019 φιλοξενεί έργα του Σαλβαδόρ Νταλί, σε συνεργασία με το Ίδρυμα Νταλί της Γενεύης, αλλά και εγκαταστάσεις Αυστραλών καλλιτεχνών, ανάμεσά τους και κινητικά μηχανικά έργα (automata sculptures).

Ο όρος «automata» αναφέρεται σε μηχανικά κινούμενα έργα τέχνης που «ζωντανεύουν» με μοχλούς ή μηχανισμούς. Ο Osborn συνεργάζεται με τον David Archer, γνωστό για τα έργα του που ενεργοποιούνται από τον θεατή: φιγούρες που κινούνται, σκηνές με κρασί και φαντασία, μικρές σουρεαλιστικές ιστορίες μέσα στον χώρο του Cube.

Πέρα από την τέχνη, ο ίδιος δημιουργεί και δικά του γλυπτά – ένα για κάθε ετικέτα κρασιού του D’Arenberg, περίπου 80 κάθε χρόνο. Παράλληλα σχεδιάζει ρούχα και κοσμήματα που πωλούνται μέσα από το προσωπικό του eshop, δείχνοντας πως η δημιουργικότητά του ξεπερνά τα όρια του κρασιού.

«Η αρχιτεκτονική, η τέχνη και το κρασί υπακούν στους ίδιους κανόνες», λέει. «Φαντασία, ακρίβεια και ρίσκο». Το Cube είναι ακριβώς αυτό: μια γεωμετρία εμπειρίας, όπου ο χώρος συμμετέχει ενεργά στη γευσιγνωσία και η αρχιτεκτονική μεταφράζει χωρικά την πολυπλοκότητα του κρασιού.