Οι τελευταίες εξελίξεις σε Γαλλία, Ιταλία και Ισπανία δείχνουν το ίδιο πράγμα: το κρασί που παράγεται είναι περισσότερο από αυτό που μπορεί να απορροφήσει σήμερα η αγορά. Η εξήγηση δεν είναι μία. Η κατανάλωση μειώνεται, το μερίδιο μετακινείται προς άλλες κατηγορίες ποτών (όπως τα no και low alcohol), ο αριθμός των οινοποιείων έχει αυξηθεί σε αρκετές ζώνες και η οικονομική πίεση στους καταναλωτές περιορίζει τη ζήτηση.

Στη Γαλλία, η απάντηση έρχεται με τη μορφή εκρίζωσης. Η κυβέρνηση ήδη διαθέτει 130 εκατομμύρια ευρώ για τη μείωση των αμπελώνων, με στόχο να περιοριστεί ο όγκος παραγωγής τα επόμενα χρόνια. Σε περιοχές όπως το Bordeaux, η διαδικασία έχει ήδη ξεκινήσει.

Στη Σικελία, το πρόβλημα είναι άμεσο. Τα κρασιά υπάρχουν και δεν φεύγουν από τις δεξαμενές και τα κελάρια. Ο Graziano Scardino, πρόεδρος του Συνεταιρισμού “Cia Sicilia”, ζητά ελάχιστη τιμή απόσταξης στα 0,70 ευρώ ανά λίτρο, ώστε να καλυφθεί μέρος του κόστους. Από την πλευρά της περιφέρειας, ο Luca Sammartino έχοντας ως στόχο την αποσυμφόρηση των αποθεμάτων πριν από τον επόμενο τρύγο, δηλώνει ότι η απόσταξη κρίσης μπορεί να χρηματοδοτηθεί μέσω αδιάθετων κονδυλίων της ΕΕ που θα πήγαιναν στο marketing και στην προώθηση του κρασιού, Παράλληλα, εξετάζεται επιπλέον οικονομική στήριξη για τα συνεταιριστικά οινοποιεία, ενώ αντίστοιχες συζητήσεις γίνονται και στο Piemonte για τη μείωση των αποθεμάτων σε ποικιλίες όπως η Barbera.

Στην Ισπανία, η πίεση έχει ήδη οδηγήσει σε απόσυρση ποσοτήτων κρασιού από την αγορά και σε απόσταξη, σε τιμές που σε αρκετές περιπτώσεις βρίσκονται κάτω από το κόστος παραγωγής.

Η εικόνα που προκύπτει αποτυπώνει μια αγορά που λειτουργεί πλέον με βάση τη διαχείριση του πλεονάσματος. Τα εργαλεία που ενεργοποιούνται είναι συγκεκριμένα: εκρίζωση αμπελώνων, απόσταξη κρίσης, πράσινος τρύγος και οικονομική στήριξη μέσω εθνικών και ευρωπαϊκών πόρων.

Στη Γαλλία, η εκρίζωση αφορά χιλιάδες εκτάρια και στοχεύει στη μόνιμη μείωση της παραγωγικής δυναμικότητας. Στη Σικελία, η προτεραιότητα είναι η άμεση απορρόφηση αποθεμάτων που δεν έχουν διατεθεί στην αγορά. Στην Ισπανία, εφαρμόζεται ήδη η απόσυρση και απόσταξη ποσοτήτων με αποζημιώσεις ανά λίτρο.

Τα μέτρα αυτά εμφανίζονται ταυτόχρονα σε διαφορετικές χώρες και ενεργοποιούνται μέσω κοινών μηχανισμών της ευρωπαϊκής πολιτικής για τον οίνο. Το γεγονός ότι αφορούν βασικές αμπελουργικές ζώνες και μεγάλους όγκους παραγωγής δείχνει ότι το ζήτημα αφορά τη συνολική ισορροπία της αγοράς.

Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι η κατανάλωση κρασιού κινείται σε χαμηλότερα επίπεδα σε σχέση με προηγούμενες δεκαετίες, ενώ η παραγωγή επηρεάζεται από κλιματικούς παράγοντες. Παρά τη μεταβλητότητα της παραγωγής, τα αποθέματα παραμένουν υψηλά, γεγονός που οδηγεί στην ενεργοποίηση μηχανισμών διαχείρισης.

Η συνύπαρξη εκρίζωσης, απόσταξης και οικονομικής στήριξης σε διαφορετικές αγορές καταγράφει μια σταθερή μετατόπιση στον τρόπο λειτουργίας του ευρωπαϊκού αμπελοοινικού τομέα, με στόχο την προσαρμογή της παραγωγής στα δεδομένα της ζήτησης.