Οι νεότερες διεθνείς έρευνες καταγράφουν την οικονομική απόδοση των επισκέψεων στα οινοποιεία. Στην Ελλάδα, η συμβολή τους στην τουριστική οικονομία παραμένει σε μεγάλο βαθμό αχαρτογράφητη.

Για αρκετά οινοποιεία, η υποδοχή επισκεπτών έχει εξελιχθεί σε σημαντική πηγή εσόδων. Η οικονομική της σημασία φαίνεται πλέον στις απευθείας πωλήσεις κρασιών, στις χρεώσεις των γευσιγνωσιών και στις υπηρεσίες φιλοξενίας. Στην Ισπανία, οι επισκέψεις σε οινοποιεία και μουσεία απέφεραν το 2024 έσοδα 112,3 εκατομμυρίων ευρώ, αυξημένα κατά 9,9%, όταν η επισκεψιμότητα αυξήθηκε μόλις κατά 2,2%. Στην Ιταλία, πρόσφατη έρευνα σε οργανωμένες οινοτουριστικές επιχειρήσεις κατέγραψε αύξηση 21,4% στις απευθείας πωλήσεις κρασιών. Τα στοιχεία δείχνουν ότι η οικονομική απόδοσηg των επισκέψεων εξαρτάται και από το ποσό που ξοδεύει κάθε επισκέπτης, πέρα από τον αριθμό όσων περνούν την πόρτα του οινοποιείου.

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Οινοτουρισμού, στις 8 Νοεμβρίου, οι νεότερες διεθνείς έρευνες επιτρέπουν μια πιο συγκεκριμένη αποτίμηση της αγοράς. Το “Global Wine Tourism Report 2025”, του Πανεπιστημίου Geisenheim, συγκέντρωσε στοιχεία από 1.310 οινοποιεία σε 47 χώρες. Στις επιχειρήσεις που συμμετείχαν, οι δραστηριότητες οινοτουρισμού αντιπροσώπευαν κατά μέσο όρο το 25% των συνολικών εσόδων. Στην Ελλάδα, όπου οι συνολικές τουριστικές εισπράξεις έφτασαν το 2025 τα 23,63 δισεκατομμύρια ευρώ, εξακολουθούμε να αγνοούμε πόσα έσοδα δημιουργούν οι επισκέψεις στα οινοποιεία και ποιο μέρος τους παραμένει στις τοπικές οικονομίες.

Μια πρόσθετη πηγή εσόδων

Τα στοιχεία δημοσιεύονται σε μια δύσκολη περίοδο για τη διεθνή αγορά κρασιού. Σύμφωνα με τον OIV, η παγκόσμια κατανάλωση περιορίστηκε το 2025 στα 208 εκατομμύρια εκατόλιτρα, σημειώνοντας μείωση 2,7% σε σχέση με το 2024. Η αξία των διεθνών εξαγωγών υποχώρησε στα 33,8 δισεκατομμύρια ευρώ.

Οι επισκέψεις στα οινοποιεία προσφέρουν στους παραγωγούς τη δυνατότητα να πουλήσουν απευθείας τα κρασιά τους και να αποκτήσουν προσωπική επαφή με τον καταναλωτή. Παράλληλα, οι γευσιγνωσίες, τα γεύματα και οι εκδηλώσεις δημιουργούν έναν πρόσθετο κύκλο εργασιών.

Η σημασία αυτών των εσόδων διαφέρει από επιχείρηση σε επιχείρηση. Για ένα μικρό οικογενειακό οινοποιείο, οι πωλήσεις στον χώρο παραγωγής μπορεί να αποτελούν υπολογίσιμο μέρος του ετήσιου τζίρου. Σε μεγαλύτερες μονάδες, η φιλοξενία συχνά οργανώνεται ως ξεχωριστή δραστηριότητα, με ειδικό προσωπικό, υποδομές και επενδυτικό πρόγραμμα.

Το 65% των οινοποιείων που συμμετείχαν στην έρευνα του Geisenheim δήλωσε ότι η δραστηριότητα είναι κερδοφόρα ή πολύ κερδοφόρα, ενώ περισσότερα από τα μισά σχεδιάζουν νέες επενδύσεις. Τα ποσοστά αφορούν το συγκεκριμένο δείγμα, με σημαντικές διαφορές στην εκπροσώπηση χωρών και επιχειρήσεων. Οι εκτιμήσεις για την κερδοφορία προέρχονται από τους ίδιους τους παραγωγούς.

Η επισκεψιμότητα δίνει μόνο ένα μέρος της εικόνας. Για την οικονομική απόδοση χρειάζεται να γνωρίζουμε πόσα ξοδεύει ο επισκέπτης, τι αγοράζει και πόσο κοστίζει η εξυπηρέτησή του.

Τι συμβαίνει στην ευρωπαϊκή αγορά

Η Ισπανία διαθέτει ένα από τα πιο οργανωμένα συστήματα παρακολούθησης του οινοτουρισμού. Η ACEVIN καταγράφει κάθε χρόνο τις επισκέψεις και τα έσοδα των οργανωμένων Δρόμων του Κρασιού, στους οποίους συμμετέχουν οινοποιεία, μουσεία και άλλες τουριστικές επιχειρήσεις.

Το 2024 οι επισκέψεις στα οινοποιεία και στα μουσεία του δικτύου έφτασαν τις 3.036.878, αυξημένες κατά 2,2% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος. Οι άμεσες εισπράξεις ανήλθαν στα 112,3 εκατομμύρια ευρώ, παρουσιάζοντας αύξηση 9,9%.

Τα έσοδα αυξήθηκαν με σημαντικά ταχύτερο ρυθμό από τις επισκέψεις. Η διαφορά αποτυπώνει υψηλότερες εισπράξεις ανά επίσκεψη, αν και τα δημοσιευμένα στοιχεία δεν επιτρέπουν να υπολογίσουμε ξεχωριστά την επίδραση των τιμών και των πρόσθετων υπηρεσιών.

Περισσότερες πληροφορίες για τη συμπεριφορά των ταξιδιωτών έδωσε η νέα έρευνα της ACEVIN, που δημοσιεύθηκε τον Σεπτέμβριο του 2026. Η μέση ημερήσια δαπάνη των συμμετεχόντων έφτασε τα 345,87 ευρώ, ενώ η μέση παραμονή ήταν 2,54 ημέρες. Συνολικά, ένας επισκέπτης ξόδευε περίπου 879 ευρώ ανά ταξίδι.

Στο ποσό περιλαμβάνονται τα έξοδα διαμονής, εστίασης, μετακίνησης, οι αγορές κρασιών και οι υπόλοιπες δραστηριότητες. Ένα σημαντικό μέρος των χρημάτων καταλήγει επομένως σε ξενοδοχεία, εστιατόρια και άλλες επιχειρήσεις της περιοχής.

Η ίδια έρευνα καταγράφει και ορισμένα χαρακτηριστικά των επισκεπτών. Η μεγαλύτερη ηλικιακή ομάδα είναι εκείνη των 46–55 ετών. Το ποσοστό όσων δηλώνουν αρχάριοι στο κρασί αυξήθηκε από 15,8% σε 19,66%, ενώ όσοι δήλωσαν ότι δεν έχουν καμία σχέση με τον κόσμο του κρασιού έφτασαν το 9,76%, έναντι 2,39% στην προηγούμενη μέτρηση. Οι συγκρίσεις χρειάζονται προσοχή, καθώς προέρχονται από διαφορετικές έρευνες. Η παρουσία επισκεπτών με περιορισμένη γνώση του κρασιού δείχνει πάντως ότι η επίσκεψη σε ένα οινοποιείο μπορεί να εντάσσεται σε ένα ευρύτερο ταξίδι.

Στην Ιταλία, η Nomisma υπολόγισε την αξία της αγοράς οινοτουρισμού στα 3,1 δισεκατομμύρια ευρώ για το 2026. Πιο συγκεκριμένα στοιχεία για την εμπορική λειτουργία των οινοποιείων παρουσίασε το “Wine Suite Report 2026” στη Vinitaly.

Η μέση τιμή μιας οινοτουριστικής εμπειρίας διαμορφώθηκε στα 39,40 ευρώ ανά άτομο, ενώ η μέση αξία κράτησης έφτασε τα 136,60 ευρώ. Στις οργανωμένες επιχειρήσεις που παρακολουθεί η έρευνα, οι επισκέπτες αυξήθηκαν κατά 16,8% και οι απευθείας πωλήσεις κρασιού κατά 21,4%.

Οι πωλήσεις ενισχύθηκαν περισσότερο από την επισκεψιμότητα. Τα αποτελέσματα αφορούν τις επιχειρήσεις της συγκεκριμένης έρευνας και όχι το σύνολο των ιταλικών οινοποιείων.

Η ελληνική εικόνα

Στην Ελλάδα, η ανάπτυξη του οινοτουρισμού συνδέεται με μια ήδη μεγάλη τουριστική αγορά. Σύμφωνα με τα οριστικά στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, οι ταξιδιωτικές εισπράξεις το 2025 έφτασαν τα 23,63 δισεκατομμύρια ευρώ, αυξημένες κατά 9,4%. Η εισερχόμενη ταξιδιωτική κίνηση ανήλθε σε 43,31 εκατομμύρια ταξιδιώτες, με μέση δαπάνη 545,50 ευρώ ανά ταξίδι. Τα στοιχεία δείχνουν ότι και η φετινή χρονιά κινείται σε αντίστοιχα νούμερα.

Αυτό που έχει μεγάλη σημασία για τη γεωγραφία του οινοτουρισμού είναι ότι οι δυνατότητες των ελληνικών οινοπαραγωγικών περιοχών διαφέρουν σημαντικά. Η Σαντορίνη διαθέτει ήδη ένα μεγάλο διεθνές τουριστικό κοινό, με τη Santo Wines να συγκεντρώνει ιδιαίτερα υψηλή επισκεψιμότητα. Συγκεντρώνει μόνη της, όσους επισκέπτες θα μπουν σε όλα τα υπόλοιπα οινοποιεία της χώρας μαζί. Στη Νάουσα και στο Αμύνταιο, το Ξινόμαυρο και η φήμη των παραγωγών αποτελούν βασικά στοιχεία της οινικής ταυτότητας. Η Νεμέα έχει το πλεονέκτημα της εύκολης πρόσβασης από την Αθήνα και των τοπικών οινικών εκδηλώσεων. Στην Κρήτη, οι επισκέψεις στα οινοποιεία συνδυάζονται με τη γαστρονομία, την ενδοχώρα και τις διακοπές στο νησί. Στην Κεφαλονιά υπάρχει μια μεγάλη αύξηση των οινικών επισκέψεων, αλλά πόσοι από αυτούς είναι πραγματικοί οινικοί επισκέπτες; Επιλέγουν δηλαδή τον προορισμό ή το είδος των διακοπών με γνώμονα το κρασί.

Το κρασί έχει διαφορετική θέση στο πρόγραμμα όλων αυτών των ταξιδιωτών. Κάποιοι επισκέπτονται μια περιοχή ειδικά για να γνωρίσουν τα οινοποιεία της. Άλλοι αποφασίζουν να κάνουν μια γευσιγνωσία κατά τη διάρκεια των διακοπών τους. Η διάκριση έχει πρακτική σημασία για τις επιχειρήσεις, καθώς επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο οργανώνουν και προωθούν τις υπηρεσίες τους.

Μια ελληνική επιστημονική έρευνα με 595 συμμετέχοντες κατέγραψε τη σημασία που έχουν για τους επισκέπτες το φυσικό περιβάλλον, η φήμη της οινοπαραγωγικής περιοχής και το κόστος της επίσκεψης. Το δείγμα είχε μεγάλη συμμετοχή νέων αλλά δεν μπορεί να θεωρηθεί αντιπροσωπευτικό του συνόλου των επισκεπτών ελληνικών οινοποιείων. Δίνει, ωστόσο, μια εικόνα των κριτηρίων που λαμβάνονται υπόψη κατά την επιλογή ενός οινικού προορισμού.

Τον Ιούλιο του 2026, το Υπουργείο Τουρισμού ανακοίνωσε ότι 115 οινοποιεία διέθεταν το επίσημο Σήμα Επισκέψιμου Οινοποιείου. Ο αριθμός αφορά αποκλειστικά τις πιστοποιημένες επιχειρήσεις. Στην πράξη, οινοποιεία σε πολλές περιοχές της χώρας υποδέχονται επισκέπτες χωρίς να περιλαμβάνονται στη συγκεκριμένη καταγραφή.

Παρά την ανάπτυξη της δραστηριότητας, η Ελλάδα εξακολουθεί να μη διαθέτει ενιαία, τακτικά δημοσιευόμενα στοιχεία για την επισκεψιμότητα και τις εισπράξεις των οινοποιείων. Αγνοούμε τον συνολικό αριθμό επισκέψεων, τη μέση δαπάνη και την κατανομή των εσόδων ανάμεσα στις γευσιγνωσίες, στις υπόλοιπες υπηρεσίες και στις απευθείας πωλήσεις κρασιών.

Η Ισπανία και η Ιταλία έχουν ήδη αναπτύξει εργαλεία που επιτρέπουν να παρακολουθούνται βασικά οικονομικά μεγέθη της αγοράς. Στην Ελλάδα γνωρίζουμε αναλυτικά τα συνολικά τουριστικά έσοδα, έχουμε όμως περιορισμένη εικόνα για το μερίδιο που συνδέεται με τις επισκέψεις στα οινοποιεία.

Μια συστηματική καταγραφή θα έδινε στους παραγωγούς και στους τοπικούς φορείς τη δυνατότητα να αξιολογούν τις επενδύσεις τους, να παρακολουθούν τις αλλαγές στη ζήτηση και να συγκρίνουν τα αποτελέσματα διαφορετικών περιοχών. Θα γνωρίζαμε, κυρίως, πόση οικονομική δραστηριότητα δημιουργείται γύρω από το ελληνικό κρασί όταν ο ταξιδιώτης φτάνει στον τόπο παραγωγής του.