Έχουν περάσει χρόνια από εκείνο το μεσημέρι στο Paleo. Το wine bar – restaurant του Γιάννη Καϋμενάκη έχει ανοίξει για να μας φιλοξενήσει για ένα γύρισμα. Μια συνέντευξη με τον Γιάννη Καρακάση MW για τις ανάγκες ενός web doc της ΕΡΤ. Ο Καϋμενάκης ανοίγει μια φιάλη κρασί, «για να έχουμε κάτι στα ποτήρια μας». Emidio Pepe, Montepulciano d’Abruzzo 2014.

Και εκεί που καθόμασταν, ανάμεσα στα βιβλία και στις άδειες φιάλες που λειτουργούν ως στοιχεία της διακόσμησης του Paleo, δίπλα μας βρίσκεται μια ίδια ακριβώς φιάλη. Η μόνη διαφορά είναι η χρονολογία στον λαιμό. Montepulciano d’Abruzzo 1974.

Ο Γιάννης θυμάται πολύ καλά την ιστορία της. Είναι το birth vintage (μας) και η φιάλη είχε έρθει για να αντικαταστήσει μια άλλη της ίδιας χρονιάς που παρουσίασε πρόβλημα. Μια μικρή επαφή με έναν από τους σημαντικότερους παραγωγούς της Ιταλίας.

Μέσα στα σαράντα χρόνια που χωρίζουν τα δύο κρασιά, ελάχιστα πράγματα άλλαξαν στο οινοποιείο του Torano Nuovo, στο Αμπρούτσο. Για την ακρίβεια, από το 1964 μέχρι σήμερα, η σημαντικότερη αλλαγή ήρθε μοιραία. Ο ιδρυτής του οινοποιείου, Emidio Pepe, έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 94 ετών.

Το 1964 αποτέλεσε το πρώτο έτος εμφιάλωσης κρασιού με το όνομά του. Την ίδια χρονιά πήρε και μια απόφαση που ακολούθησε σε όλη τη διαδρομή του. Επέλεξε να επενδύσει αποκλειστικά στις γηγενείς ποικιλίες του Αμπρούτσο, Montepulciano και Trebbiano d’Abruzzo, σε μια εποχή που ελάχιστοι πίστευαν στις δυνατότητές τους. Η εξέλιξη αυτών των δύο ποικιλιών έγινε η προσωπική του υπόθεση.

Το αποτέλεσμα αποτυπώνεται σήμερα στο αρχείο του οινοποιείου. Περισσότερες από 350.000 φιάλες παραμένουν στις κάβες του κτήματος, καλύπτοντας δεκαετίες παραγωγής και αποτελώντας ένα από τα σημαντικότερα ιδιωτικά αρχεία παλαιωμένων κρασιών στον κόσμο. Οι κάθετες δοκιμές του Emidio Pepe συνέβαλαν όσο λίγες στην αλλαγή της εικόνας του Montepulciano d’Abruzzo και του Trebbiano d’Abruzzo στη διεθνή αγορά.

Η φιλοσοφία του παρέμεινε ουσιαστικά σταθερή και αμετάβλητη για περισσότερα από εξήντα χρόνια. Πάτημα των σταφυλιών με τα πόδια, χειρωνακτικός αποβοστρυχισμός του Montepulciano, ζύμωση και ωρίμανση σε τσιμεντένιες δεξαμενές, εμφιάλωση χωρίς φιλτράρισμα και διαύγαση. Επιλογές που σήμερα θεωρούνται σημείο αναφοράς για την οινοποίηση χαμηλής παρέμβασης υπήρχαν στο οινοποιείο του από την πρώτη ημέρα λειτουργίας του.

«Ξεκίνησα ακριβώς με αυτή την ιδέα», είχε απαντήσει όταν ρωτήθηκε αν πίστευε εξαρχής ότι μπορούσε να δημιουργήσει ένα από τα μεγάλα ερυθρά κρασιά της Ιταλίας. Σε μια άλλη συνέντευξη του είχε συνοψίσει τη στάση του λέγοντας: «Εγώ κάνω κρασί και τίποτε άλλο».

Η αναγνώριση ήρθε σταδιακά. Δημοσιογράφοι, εισαγωγείς, συλλέκτες και οινόφιλοι άρχισαν να ταξιδεύουν στο Torano Nuovo για να δοκιμάσουν παλιές εσοδείες και να γνωρίσουν από κοντά έναν άνθρωπο που είχε αφιερώσει ολόκληρη τη ζωή του στις αυτόχθονες ποικιλίες του Αμπρούτσο. Η συμβολή του στην καθιέρωση της περιοχής ανάμεσα στις σημαντικές οινικές ζώνες της Ιταλίας υπήρξε καθοριστική.

Τα τελευταία χρόνια το οινοποιείο πέρασε στα χέρια των θυγατέρων του, Sofia και Daniela, μαζί με τις εγγονές του, Chiara και Elisa, οι οποίες συνεχίζουν την ίδια φιλοσοφία στον αμπελώνα και στο κελάρι.

Εκείνη η εικόνα από τις φιάλες του 1974 και του 2014 στο Paleo, παραμένουν η πιο ζωντανή εικόνα που έχω από τον Emidio Pepe. Πενήντα χρόνια ζωής, συνέχειας,  μέσα σε ένα μπουκάλι. Αρκετά για να εξηγήσουν γιατί το όνομά του απέκτησε ξεχωριστή θέση στην ιστορία του ιταλικού κρασιού.