Ραγδαία ανάπτυξη του Old Vine Registry το 2025 και τριπλασιασμός των ελληνικών καταγραφών

Το Old Vine Registry (OVR), η μεγαλύτερη διεθνής βάση δεδομένων για αμπελώνες με κλήματα ηλικίας άνω των 35
ετών, καταγράφει ραγδαία ανάπτυξη το τελευταίο διάστημα και ειδικά το 2025, τόσο σε παγκόσμιο όσο και σε εθνικό
επίπεδο.

Η πλατφόρμα, που δημιουργήθηκε τον Ιούνιο του 2023 με πρωτοβουλία της Jancis Robinson MW, αριθμεί
πλέον 9.406 καταχωρίσεις αμπελώνων σε 42 χώρες, καλύπτοντας συνολικά 37.300 εκτάρια. Πριν από έναν χρόνο,
οι εγγραφές δεν ξεπερνούσαν τις 4.100, γεγονός που σημαίνει ότι το μητρώο υπερδιπλασιάστηκε μέσα σε δώδεκα
μήνες.

Τη δυναμική αυτή τη συναντάμε και στην Ελλάδα. Οι ελληνικές καταγραφές στο Old Vine Registry αυξήθηκαν από 16 σε περισσότερες από 45 μέσα σε έναν χρόνο, καταγράφοντας τριπλασιασμό της παρουσίας της χώρας στο διεθνές μητρώο.

Η αύξηση δεν σχετίζεται με αλλαγή κριτηρίων, αλλά με την ενεργοποίηση παραγωγών και ερευνητών και τη συστηματικότερη χαρτογράφηση αμπελώνων που υπήρχαν επί δεκαετίες, χωρίς έως τώρα επίσημη καταγραφή. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το εύρος ηλικιών των ελληνικών αμπελώνων που έχουν πλέον ενταχθεί στο OVR. Στη Σαντορίνη καταγράφονται αμπέλια φυτεμένα ήδη από το 1825 (στην περιοχή της Επισκοπής), καθώς και εκτεταμένες φυτεύσεις του 1875 και του 1898, οι οποίες παραμένουν παραγωγικές και έχουν τεκμηριωθεί από τους ερευνητές. Αντίστοιχα, στη Βόρεια Ελλάδα, στο Αμύνταιο και τη Νάουσα, περιλαμβάνονται αμπελώνες του 1913, του 1919 και του 1925, ενώ στην Κρήτη, την Κεφαλονιά και την Πελοπόννησο καταγράφονται αρκετά αμπέλια ηλικίας άνω των 100 ετών, φυτεμένα τη δεκαετία του 1920 ή και νωρίτερα.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, ο επικεφαλής του μητρώου Alder Yarrow αποδίδει τη θεαματική αύξηση των καταχωρίσεων στη
συμβολή εθελοντών ερευνητών και στη διάθεση δεδομένων από εταιρείες του οινικού εμπορίου, ιδίως σε ιστορικές
ευρωπαϊκές ζώνες όπως το Bordeaux, η Βουργουνδία και η κοιλάδα του Ροδανού. Παράλληλα, ο διαγωνισμός Heritage Vine Hunt, που καθιερώθηκε το 2024 και επιβραβεύει τις περισσότερες νέες εγγραφές, λειτούργησε ως επιταχυντής της διαδικασίας. Καθοριστικό θεσμικό βήμα αποτέλεσε και η υιοθέτηση από τον Διεθνή Οργανισμό Αμπέλου και Οίνου (OIV) του ορισμού των «παλαιών αμπελώνων» για κλήματα ηλικίας άνω των 35 ετών, έπειτα από πρόταση του Old Vine Registry. Με βάση αυτόν τον ορισμό, από φέτος μπορούν να εντάσσονται και αμπέλια φυτεμένα το 1991, διευρύνοντας περαιτέρω τη δεξαμενή καταγραφών.

Με στόχο τις 10.000 καταχωρίσεις έως το 2027, το Old Vine Registry εξελίσσεται σε εργαλείο τεκμηρίωσης με σαφή
σημασία όχι μόνο για τη διατήρηση της αμπελουργικής κληρονομιάς, αλλά και για την αναγνώριση της εμπορικής και πολιτιστικής αξίας των παλαιών αμπελώνων. Η ελληνική περίπτωση, με την απότομη αύξηση καταγραφών και την παρουσία εξαιρετικά παλαιών αμπελιών, εντάσσεται πλέον ουσιαστικά σε αυτόν τον διεθνή διάλογο.