Στο Βελβεντό Κοζάνης βρίσκεται το Κτήμα Βογιατζή, της γνωστής οινικής οικογένειας Βογιατζή. Ιδρύθηκε το 1997 από τον δρα Γιάννη Βογιατζή, χημικό-οινολόγο, μαζί με τον αδελφό του, Νίκο Βογιατζή.

Πολλοί φίλοι του κρασιού γνώρισαν αρχικά τον Γιάννη Βογιατζή ως επικεφαλής οινολόγο της ιστορικής οινοποιίας Μπουτάρη, μιας εταιρείας που, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια της θητείας του, βρέθηκε στην πρώτη γραμμή του ελληνικού κρασιού ως προς την επιστημονική προσέγγιση, τη δημιουργικότητα και την εμπορική επιτυχία. Κρασιά όπως τα Grand Reserve Naoussa, Μοσχοφίλερο Μπουτάρη, Σαντορίνη Μπουτάρη και 1879 Boutari Legacy φέρουν όλα τη δική του καθοριστική επιρροή.

Τι ώθησε τον Βογιατζή να ξεκινήσει ένα μικρό, προσωπικό εγχείρημα στη γενέτειρά του, το Βελβεντό; Ίσως η βαθιά αίσθηση του ανήκειν, ο σεβασμός στις ρίζες του και η αγάπη για τον τόπο όπου γεννήθηκε. Αυτό που ξεκίνησε ως παράλληλο εγχείρημα έχει σήμερα εξελιχθεί σε ένα σύγχρονο κτήμα 120 στρεμμάτων με οινοποιείο, που πλησιάζει τις τρεις δεκαετίες συνεχούς λειτουργίας.

Καθοριστικό ρόλο στη σημερινή εξέλιξη του οινοποιείου έχει η κόρη του, η οινολόγος Μαργαρίτα Βογιατζή, η οποία έχει αναλάβει τόσο εμπορικές αρμοδιότητες όσο και την επικοινωνία, φέρνοντας έναν φρέσκο, νεανικό αέρα στο κτήμα.

Το Βελβεντό, στον νομό Κοζάνης, είναι ευρέως γνωστό για τα ροδάκινα και τα νεκταρίνια του, καθώς και για τη λίμνη Πολυφύτου, την τεχνητή λίμνη που δημιουργήθηκε στον Αλιάκμονα το 1973, μετά την κατασκευή του υδροηλεκτρικού φράγματος. Πέρα από την κοινωνική και οικονομική επίδρασή της στην περιοχή, η λίμνη έχει εμπλουτίσει σημαντικά την τοπική βιοποικιλότητα. Αποτελεί σημαντικό βιότοπο για αρπακτικά και μεταναστευτικά πουλιά, ενώ στις όχθες της συναντώνται και πολλά θηλαστικά.

Αυτός είναι ένας από τους λόγους που στις ετικέτες των κρασιών του Κτήματος Βογιατζή εμφανίζονται κομψές απεικονίσεις ζώων από το οικοσύστημα της περιοχής: ένας χαριτωμένος μικρός λευκοτσικνιάς που παρουσιάζεται ως μπαλαρίνα, ένα ζευγάρι ελαφιών σε μια τρυφερή στιγμή στην ετικέτα της Λαφίστας, ένα ελάφι με λαιμό κύκνου στο Ξινόμαυρο του κτήματος και ο γνωστός βάτραχος στην ετικέτα του Τσαπουρνάκου, με το στέμμα του πρίγκιπα από το κλασικό παραμύθι των αδελφών Γκριμ.

Η θέα από τη βεράντα του οινοποιείου είναι εντυπωσιακή. Μπροστά στον επισκέπτη απλώνονται οι αμπελώνες του κτήματος, τα ήρεμα νερά της λίμνης και το ορεινό τοπίο γύρω από τη γειτονική πόλη των Σερβίων. Σε υψόμετρο 300 μέτρων, οι αμπελώνες επωφελούνται από τις χαμηλότερες θερμοκρασίες, που βοηθούν τα σταφύλια να διατηρούν τη φρεσκάδα και την ισορροπία τους, ενώ ο μεγάλος όγκος νερού μετριάζει ακραίες καιρικές συνθήκες, όπως ο παγετός και οι καύσωνες. Η ήπια αύρα της λίμνης δημιουργεί ιδανικές συνθήκες για την υγιή ανάπτυξη των αμπελιών και ευνοεί τη βιολογική καλλιέργεια που εφαρμόζει το κτήμα από την ίδρυσή του. Τα αμμοαργιλώδη και αργιλώδη εδάφη συγκρατούν αποτελεσματικά την υγρασία, περιορίζοντας την ανάγκη για άρδευση.

Το οινοποιείο παράγει δύο βασικές σειρές κρασιών. Η πρώτη περιλαμβάνει τρία χαρμάνια από συνεργαζόμενους αμπελώνες της ευρύτερης περιοχής της Μακεδονίας:

Τρεις Ευχές Λευκό Ασύρτικο, Chardonnay, Sauvignon Blanc

Τρεις Ευχές Κόκκινο
Ξινόμαυρο, Merlot, Cabernet Sauvignon

Μιας Πεταλούδας Τίναγμα Ροζέ
Ξινόμαυρο, Μοσχόμαυρο, Τσαπουρνάκος

Η δεύτερη σειρά προέρχεται αποκλειστικά από τους ιδιόκτητους αμπελώνες στο Βελβεντό και φέρει την ένδειξη ΠΓΕ Βελβεντό. Εδώ συναντάμε δύο από τις σημαντικότερες ελληνικές ποικιλίες, το Ασύρτικο και το Ξινόμαυρο, μέσα από τα κρασιά Λευκοτσικνιάς και Ξινόμαυρο αντίστοιχα.

Το Ασύρτικο Λευκοτσικνιάς προκύπτει από χαρμάνι κατά 50% κρασιού που έχει ζυμώσει σε δεξαμενή, 25% κρασιού που έχει ωριμάσει σε δρύινο βαρέλι και 25% κρασιού που έχει ωριμάσει σε αμφορέα, αποκτώντας αξιοσημείωτη δομή και πολυπλοκότητα.

Το Ξινόμαυρο του κτήματος διαφέρει σημαντικά από το κλασικό ύφος της Νάουσας, λόγω του ιδιαίτερου κλώνου, των εδαφών και του κλίματος. Ένα μικρό μέρος του γλεύκους ξεκινά τη ζύμωση με γηγενείς ζύμες και στη συνέχεια ενσωματώνεται στις κύριες δεξαμενές ζύμωσης. Το κρασί ωριμάζει κατόπιν για έναν χρόνο σε γαλλικά δρύινα βαρέλια.

Το φαράγγι του Σκεπασμένου στο Βελβεντό, γνωστό και ως φαράγγι της Λαφίστας, θεωρείται ένας από τους πιο μυστηριακούς τόπους της Μακεδονίας και συνδέεται στενά με τη λατρεία του Διονύσου και των Μουσών. Σύμφωνα με την τοπική παράδοση, οι ακόλουθοι του Διονύσου ζούσαν ως ελάφια μέσα στο δάσος.

Η ονομασία «Λαφίστα» προέρχεται από την ελληνική λέξη για το ελάφι και έδωσε την έμπνευση για το ομώνυμο κρασί του κτήματος, ένα χαρμάνι Ξινόμαυρου και Μοσχόμαυρου, στην ετικέτα του οποίου απεικονίζονται ένα αρσενικό και ένα θηλυκό ελάφι.

Τη σειρά συμπληρώνει ίσως το γνωστότερο κρασί του κτήματος, ο Τσαπουρνάκος, που κυκλοφορεί σε τρεις εκδοχές: ερυθρός παλαιωμένος σε βαρέλι, νεαρός ερυθρός από δεξαμενή και ροζέ.

Τσαπουρνάκος είναι η τοπική ονομασία μιας ποικιλίας αμπέλου που καλλιεργείται στην περιοχή εδώ και δεκαετίες. Ιστορικές αναφορές υποστηρίζουν ότι εισήχθη από Γάλλους στρατιώτες που πέρασαν ή στρατοπέδευσαν στην περιοχή κατά τη διάρκεια πολεμικών συγκρούσεων τον 18ο ή τον 19ο αιώνα. Μεταγενέστερη έρευνα έδειξε ότι η ποικιλία δεν είναι άλλη από το Cabernet Franc, μία από τις σπουδαίες ποικιλίες του Μπορντό, με ιδιαίτερα σημαντική παρουσία στη Δεξιά Όχθη.

Ο ροζέ Τσαπουρνάκος έχει ανοιχτό χρώμα και λεπτά αρώματα, με περιορισμένη επαφή με τα στέμφυλα. Η νεαρή ερυθρή εκδοχή είναι φρέσκια και ζωντανή, με πορφυρές αποχρώσεις και έντονο φρουτώδη χαρακτήρα, ενώ ο κλασικός Τσαπουρνάκος που ωριμάζει σε βαρέλι εμφανίζει αρώματα μαύρων φρούτων, βατόμουρου, κερασιού, ξηρών καρπών και σοκολάτας. Η κομψή δομή του ενισχύεται από 12 έως 16 μήνες ωρίμασης σε γαλλικά δρύινα βαρέλια.

Το Κτήμα Βογιατζή βρίσκεται σήμερα σε μια ιδιαίτερα δυναμική περίοδο της εξέλιξής του. Παράλληλα με τα υψηλής ποιότητας κρασιά του, προσφέρει εξαιρετικές δυνατότητες οινοτουρισμού και επαφής με τη φύση. Είναι ένα οινοποιείο που αξίζει να επισκεφθεί κανείς όλο τον χρόνο, όχι μόνο για την εντυπωσιακή θέα στους αμπελώνες και τη λίμνη από τη βεράντα του, αλλά και για να γνωρίσει κρασιά από Ασύρτικο, Ξινόμαυρο και Τσαπουρνάκο που θα μπορούσαν άνετα να ανήκουν κι αυτά σε ένα παραμύθι.